Ai là chiến sĩ cắm lá cờ đầu tiên trên nóc Dinh Độc Lập? Đáp án

Người chiến sĩ cắm lá cờ đầu tiên trên nóc Dinh Độc Lập là Đại đội trưởng Bùi Quang Thận — thuộc Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203, Quân đoàn 2. Vào lúc 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, ông hạ lá cờ của chính quyền Sài Gòn xuống, kéo lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam lên đỉnh cột cờ Dinh Độc Lập, đánh dấu thời khắc đất nước hoàn toàn thống nhất.

Ai là người chiến sĩ cắm lá cờ đầu tiên trên nóc Dinh Độc Lập?

Đại đội trưởng Bùi Quang Thận (sinh ngày 10/10/1948 tại xã Thụy Xuân, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình) là chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam đầu tiên cắm lá cờ chiến thắng của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam trên nóc Dinh Độc Lập, vào lúc 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975. Ông tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh với tư cách Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203, Quân đoàn 2 — đơn vị được giao trực tiếp đánh chiếm Dinh Độc Lập.

Tiểu sử và con đường trở thành người lính lịch sử

Bùi Quang Thận sinh năm 1948 tại làng Phấn Vũ, xã Thụy Xuân, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình — một vùng quê có truyền thống cách mạng lâu đời. Ông nhập ngũ tháng 11 năm 1966, khi vừa tròn 18 tuổi, thuộc Trung đoàn Tăng thiết giáp. Từ năm 1966 đến 1975, ông trưởng thành qua nhiều vị trí chiến đấu:

• Pháo thủ → Trưởng xe: Giai đoạn đầu tôi luyện trong lửa đạn, từng bước nắm vững kỹ thuật tăng thiết giáp.
• Trung đội phó → Trung đội trưởng: Từng bước khẳng định năng lực chỉ huy trong các chiến dịch khốc liệt.
• Đại đội trưởng Đại đội 4: Vị trí ông giữ trong Chiến dịch Hồ Chí Minh tháng 4/1975 — vị trí đã đưa ông vào lịch sử dân tộc.

Sau ngày thống nhất, ông tiếp tục phục vụ quân đội và lần lượt đảm nhiệm các cương vị: Tiểu đoàn trưởng, Phó Lữ đoàn trưởng, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 203 và Chủ nhiệm Tăng thiết giáp Quân đoàn 2. Năm 1999, ông được phong hàm Đại tá. Năm 2000, ông nghỉ hưu và trở về quê Thái Bình sống đời thường bên gia đình. Ngày 24/6/2012, Đại tá Bùi Quang Thận đột ngột qua đời tại quê nhà, hưởng thọ 64 tuổi.

Diễn biến thời khắc cắm cờ lúc 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975

Đúng 5 giờ 30 phút sáng ngày 30/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh mở màn tổng tấn công từ 5 hướng vào nội đô Sài Gòn. Dẫn đầu mũi tiến công thẳng vào Dinh Độc Lập là hai xe tăng của Lữ đoàn 203:

Xe tăng số hiệu 390 là chiếc xe húc toang cánh cổng Dinh Độc Lập. Ngay sau đó, Đại đội trưởng Bùi Quang Thận nhảy khỏi xe tăng 843, mang theo lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam vốn được giữ sẵn trên xe, chạy bộ vào bên trong dinh và yêu cầu được dẫn lên nóc để cắm cờ.

Chi tiết lịch sử: Ông ký tên lên góc lá cờ trước khi kéo lên

Khi lên đến nóc Dinh Độc Lập, Bùi Quang Thận đối mặt với một thách thức bất ngờ: lá cờ của chính quyền Sài Gòn được buộc rất chắc chắn bằng nhiều nút dây thép, khoảng 20 phân một nút. Ông phải dùng răng cắn và tay gỡ mới hạ được lá cờ này xuống. Trước khi kéo lá cờ giải phóng lên, ông đã làm một việc mà chính ông sau này gọi là “thận trọng”:

“Kéo cờ mình lên, tôi lại hạ xuống, đưa tay xem đồng hồ. Tôi thận trọng ghi: 11 giờ 30 ngày 30-4 và ký tên Thận lên góc lá cờ Tổ quốc. Song, kéo cờ lên lại.” — Đại tá Bùi Quang Thận, trích từ hồi ức cá nhân được lưu trữ tại Báo Thái Bình

Chính chữ ký và thời gian ghi trên góc lá cờ đó trở thành bằng chứng xác thực quan trọng nhất về sự kiện lịch sử này, được lưu giữ cho đến tận ngày nay. Khi bước xuống sân dinh, tay ông vẫn cầm lá cờ “ba sọc” cuộn tròn — định mang về quê làm kỷ niệm. Sự giản dị, mộc mạc đó của người lính nông dân Thái Bình đã được nhà thơ Trần Đăng Khoa ghi lại trong tác phẩm Người cắm cờ trên Dinh Độc Lập, in trong tập Người thường gặp.

Những người đồng hành trong thời khắc lịch sử

Bùi Quang Thận không lên nóc dinh một mình. Hai người đồng hành trong thời khắc đó mang những thân phận rất đặc biệt — một bên là quân giải phóng, một bên là dân thường Sài Gòn:

• Nguyễn Hữu Thái: Cựu Chủ tịch Tổng hội Sinh viên Sài Gòn — người dân Sài Gòn dẫn đường cho người lính giải phóng lên nóc dinh, một hình ảnh biểu tượng của sự hòa giải.
• Huỳnh Văn Tòng: Nhà báo ghi lại những khoảnh khắc đầu tiên khi lá cờ được kéo lên, tạo ra tư liệu lịch sử vô giá.

Theo lời kể của chính Đại tá Bùi Quang Thận, ông được Đại tá Chiêm — chỉ huy trưởng lực lượng phòng vệ phủ tổng thống — dẫn lên cùng với hai người hỗ trợ nói trên. Sau này, sự kiện này còn được xác nhận qua lời kể của Trung tá Lữ đoàn trưởng 203 Nguyễn Tất Tài và nhiều nhân chứng lịch sử khác.

Tranh luận và xác nhận lịch sử: Ai là người cắm cờ đầu tiên?

Một thực tế thú vị là ban đầu từng có sự nhầm lẫn về việc ai là người cắm lá cờ trên nóc Dinh Độc Lập. Ngay sau sự kiện, do truyền thông chưa đưa tin rõ ràng, đã xảy ra tranh luận giữa Bùi Quang Thận và Đại úy Phạm Xuân Thệ. Tuy nhiên, chứng cứ cuối cùng đã xác định rõ ràng:

• Cả hai cùng trình ra lá cờ — song cả hai đều rách diềm do cùng tiếp xúc với cờ “ba sọc” khi gỡ xuống.
• Chữ ký “Thận — 11h30 ngày 30/4/1975” ghi trên góc lá cờ giải phóng là bằng chứng trực tiếp và duy nhất được ghi ngay tại thời điểm sự kiện xảy ra.
• Trung tá Nguyễn Tất Tài — người có mặt trong ngày 30/4 và chứng kiến toàn bộ diễn biến — xác nhận Bùi Quang Thận là người cắm cờ trên nóc dinh.

Lịch sử chính thức của Quân đội nhân dân Việt Nam và Bảo tàng Quân sự đều ghi nhận Đại tá Bùi Quang Thận là người chiến sĩ đầu tiên cắm lá cờ chiến thắng trên nóc Dinh Độc Lập lúc 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975.

Danh hiệu và phần thưởng của Đại tá Bùi Quang Thận

Với những cống hiến xuất sắc trong chiến đấu, Đại tá Bùi Quang Thận được Nhà nước trao tặng nhiều huân chương và danh hiệu cao quý. Sau khi ông qua đời, Chủ tịch nước đã ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân — danh hiệu cao nhất dành cho người lính. Các phần thưởng ông được tặng thưởng khi còn sống bao gồm: Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất, Huân chương Chiến sĩ Giải phóng hạng Nhất, Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Ba và nhiều phần thưởng cao quý khác.

Cuộc sống sau chiến tranh — Người anh hùng trở về với ruộng đồng

Sau khi nghỉ hưu năm 2000, Đại tá Bùi Quang Thận trở về quê Thái Bình sống đời thường như bao người nông dân khác. Ông phụ giúp vợ mở cửa hàng gas, sáng sáng dùng xe máy đến tận nhà thay bình gas cho khách. Khi phong trào nuôi tôm cua phát triển, ông đấu thầu hơn 4 sào đầm, sáng chiều ra đầm chăm sóc, nhiều hôm tối mịt mới về.

Người đã viết tên mình vào lịch sử dân tộc buổi trưa ngày 30/4/1975 lại sống những năm tháng cuối đời hoàn toàn bình dị, không ồn ào. Nhà thơ Trần Đăng Khoa — người từng viết về ông — nhận xét rằng Bùi Quang Thận “không có ý thức về vai trò lịch sử của mình” ngay cả trong giây phút cắm cờ. Đó chính là phẩm chất của người lính nhân dân.

Câu hỏi thường gặp về người cắm cờ trên nóc Dinh Độc Lập

Bùi Quang Thận cắm cờ lên nóc Dinh Độc Lập vào lúc mấy giờ?

Đúng 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975 — thời điểm ông tự ghi lên góc lá cờ ngay khi kéo lên.

Xe tăng nào húc đổ cổng Dinh Độc Lập ngày 30/4/1975?

Xe tăng T-59 số hiệu 390, do Chính trị viên Vũ Đăng Toàn chỉ huy, húc toang cánh cổng Dinh Độc Lập.

Bùi Quang Thận thuộc đơn vị nào trong Chiến dịch Hồ Chí Minh?

Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203, Quân đoàn 2 — đơn vị được giao đánh chiếm Dinh Độc Lập.

Đại tá Bùi Quang Thận được truy tặng danh hiệu gì?

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân — danh hiệu được truy tặng sau khi ông qua đời năm 2012.

Ai là con gái của Đại tá Bùi Quang Thận?

Thượng tá Bùi Thị Kim Huế, hiện công tác tại Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng.

Bùi Quang Thận quê ở đâu và mất năm nào?

Quê xã Thụy Xuân, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Ông mất ngày 24/6/2012 tại quê nhà.

Lúc 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, khi Đại tá Bùi Quang Thận kéo lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam lên đỉnh cột cờ Dinh Độc Lập, ông không chỉ thực hiện một nhiệm vụ quân sự — ông đã viết dấu chấm hết cho cuộc chiến tranh dài nhất và vĩ đại nhất trong lịch sử hiện đại Việt Nam. Người lính nông dân Thái Bình ấy, với lá cờ giải phóng trong tay và chữ ký bình dị trên góc vải, đã trở thành một phần không thể tách rời trong ký ức tập thể của cả dân tộc.