Nỏ là gì? 🏹 Nghĩa, giải thích Nỏ

Nỏ là gì? Nỏ là loại khí giới cổ đại hình cái cung, có cán làm tay cầm và lẫy để căng bật dây bắn tên. Ngoài ra, “nỏ” còn mang nghĩa “rất khô” hoặc là từ địa phương miền Trung nghĩa là “không”. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách sử dụng và các ý nghĩa thú vị của từ “nỏ” trong tiếng Việt nhé!

Nỏ nghĩa là gì?

Nỏ là vũ khí cổ đại có hình dáng giống cái cung, được lắp trên thân có rãnh dẫn hướng cho tên, có cán cầm và lẫy bắn. Khi sử dụng, dây nỏ được căng lên, cài vào khấc hãm rồi bật lẫy để phóng tên đi.

Trong tiếng Việt, từ “nỏ” còn mang nhiều nghĩa khác nhau:

Nghĩa tính từ: “Nỏ” chỉ trạng thái rất khô, không còn chút nước nào. Ví dụ: “củi nỏ” là củi khô giòn, dễ bắt lửa; “phơi cho đất nỏ” là phơi đất thật khô.

Nghĩa phương ngữ: Trong tiếng Nghệ Tĩnh, “nỏ” có nghĩa là “không”, “chẳng”. Ví dụ: “Nỏ biết” nghĩa là “không biết”, “nỏ được” là “không được”. Ca dao xứ Nghệ có câu: “Thương em nỏ biết mần răng, mười đêm ra đứng trông trăng cả mười.”

Nguồn gốc và xuất xứ của “Nỏ”

Từ “nỏ” có nguồn gốc thuần Việt, xuất hiện từ thời cổ đại gắn liền với lịch sử dựng nước. Nỏ nổi tiếng nhất trong sử Việt là “nỏ thần” hay “nỏ Liên Châu” do tướng Cao Lỗ chế tạo thời An Dương Vương, có khả năng bắn nhiều mũi tên cùng lúc.

Sử dụng từ “nỏ” khi nói về vũ khí cổ, trạng thái khô ráo, hoặc trong giao tiếp vùng Nghệ An – Hà Tĩnh với nghĩa phủ định.

Nỏ sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “nỏ” được dùng khi mô tả vũ khí bắn tên cổ đại, diễn tả vật khô giòn, hoặc trong giao tiếp địa phương miền Trung để thay cho từ “không”.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Nỏ”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “nỏ” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “An Dương Vương dùng nỏ thần đánh tan quân Triệu Đà.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa danh từ, chỉ loại vũ khí bắn tên nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam.

Ví dụ 2: “Phải phơi củi cho nỏ mới dễ nhóm bếp.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa tính từ, chỉ trạng thái khô hoàn toàn, không còn độ ẩm.

Ví dụ 3: “Tau nỏ biết chi mô!” (Tao không biết gì đâu!)

Phân tích: Dùng theo phương ngữ Nghệ Tĩnh, “nỏ” thay cho “không” trong câu phủ định.

Ví dụ 4: “Các nhà khảo cổ đã tìm thấy lẫy nỏ đồng tại thành Cổ Loa.”

Phân tích: Chỉ bộ phận của vũ khí cổ, liên quan đến di tích lịch sử.

Ví dụ 5: “Rứa mà mi nỏ chịu nghe tau!” (Vậy mà mày không chịu nghe tao!)

Phân tích: Cách nói thân mật của người xứ Nghệ, “nỏ” mang nghĩa phủ định.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Nỏ”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “nỏ”:

Dịch “Nỏ” sang các ngôn ngữ

Kết luận

Nỏ là gì? Tóm lại, nỏ là vũ khí bắn tên cổ đại của người Việt, đồng thời còn mang nghĩa “khô” hoặc “không” trong phương ngữ miền Trung. Hiểu đúng từ “nỏ” giúp bạn nắm bắt cả lịch sử lẫn văn hóa ngôn ngữ Việt Nam.