Độ là gì? 📊 Nghĩa Độ, giải thích

Độ là gì? Độ là đơn vị đo lường hoặc mức đánh giá về cường độ, mức độ của một đại lượng nào đó như nhiệt độ, góc, nồng độ. Ngoài ra, “độ” còn mang nhiều nghĩa khác nhau tùy ngữ cảnh sử dụng. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và các nghĩa phổ biến của từ “độ” ngay bên dưới!

Độ nghĩa là gì?

Độ là danh từ chỉ đơn vị đo lường, mức độ hoặc phạm vi của một đại lượng, tính chất nào đó. Đây là từ Hán Việt có nhiều tầng nghĩa trong tiếng Việt.

Trong tiếng Việt, từ “độ” có nhiều cách hiểu:

Nghĩa đơn vị đo: Chỉ đơn vị đo lường như độ C (nhiệt độ), độ (góc), độ cồn, độ pH.

Nghĩa mức độ: Chỉ mức, cấp của sự vật, hiện tượng. Ví dụ: cường độ, tốc độ, cao độ.

Nghĩa khoảng thời gian: Chỉ một lần, một dịp. Ví dụ: “Một độ xuân về.”

Nghĩa trong Phật giáo: Cứu độ, độ sinh – giúp chúng sinh thoát khỏi khổ đau.

Nghĩa tiếng lóng: “Độ xe” nghĩa là chỉnh sửa, nâng cấp xe theo ý thích.

Độ có nguồn gốc từ đâu?

Từ “độ” có nguồn gốc Hán Việt (度), mang nghĩa gốc là đo lường, mức độ hoặc vượt qua. Trong tiếng Hán, chữ “độ” được dùng rộng rãi trong toán học, vật lý và triết học.

Sử dụng “độ” khi nói về đơn vị đo, mức độ, hoặc trong các ngữ cảnh văn hóa, tôn giáo.

Cách sử dụng “Độ”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “độ” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Độ” trong tiếng Việt

Danh từ: Chỉ đơn vị đo hoặc mức độ. Ví dụ: nhiệt độ, góc 90 độ, nồng độ cồn.

Động từ: Chỉ hành động cứu giúp (trong Phật giáo) hoặc chỉnh sửa (tiếng lóng). Ví dụ: độ xe, cứu độ chúng sinh.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Độ”

Từ “độ” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Hôm nay nhiệt độ ngoài trời là 35 độ C.”

Phân tích: Dùng như đơn vị đo nhiệt độ.

Ví dụ 2: “Góc vuông có số đo là 90 độ.”

Phân tích: Dùng như đơn vị đo góc trong hình học.

Ví dụ 3: “Anh ấy vừa độ lại chiếc xe máy rất đẹp.”

Phân tích: Tiếng lóng chỉ việc chỉnh sửa, nâng cấp xe.

Ví dụ 4: “Một độ thu về, lá vàng rơi khắp ngõ.”

Phân tích: Chỉ một khoảng thời gian, một mùa.

Ví dụ 5: “Đức Phật phát nguyện cứu độ chúng sinh.”

Phân tích: Nghĩa Phật giáo – giúp chúng sinh giác ngộ.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Độ”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “độ” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “độ” với “đô” (đồng đô la).

Cách dùng đúng: “Nhiệt độ” (không phải “nhiệt đô”).

Trường hợp 2: Dùng sai ngữ cảnh “độ xe” trong văn bản trang trọng.

Cách dùng đúng: Chỉ dùng “độ xe” trong giao tiếp thân mật, văn nói.

“Độ”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “độ”:

Kết luận

Độ là gì? Tóm lại, độ là đơn vị đo lường hoặc mức độ của một đại lượng, đồng thời mang nhiều nghĩa mở rộng trong văn hóa và đời sống. Hiểu đúng từ “độ” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác hơn.