Trên quả địa cầu có mấy điểm cực? Đặc điểm Địa lý 6 đầy đủ

Trên quả Địa Cầu có 2 điểm cực, đó là điểm cực Bắc (vĩ độ 90°B) và điểm cực Nam (vĩ độ 90°N). Hai điểm cực này là giao điểm giữa trục tưởng tượng của Trái Đất với bề mặt quả Địa Cầu, đồng thời là nơi xuất phát của toàn bộ 360 đường kinh tuyến.

Trên quả Địa Cầu có mấy điểm cực?

Quả Địa Cầu có đúng 2 điểm cực: cực Bắc nằm ở phía trên cùng và cực Nam nằm ở phía dưới cùng. Đây là đáp án chuẩn trong sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 6 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống) – Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, trang 102.

Hai điểm cực được xác định là nơi trục tự quay của Trái Đất cắt qua bề mặt quả cầu. Trục này nghiêng một góc 66°33′ so với mặt phẳng quỹ đạo quanh Mặt Trời, tạo ra hiện tượng mùa và ngày – đêm dài ngắn khác nhau ở hai bán cầu.

Tất cả các đường kinh tuyến trên quả Địa Cầu đều gặp nhau tại 2 điểm cực này. Ở cực Bắc, mọi hướng đều là hướng Nam; ngược lại, ở cực Nam, mọi hướng đều là hướng Bắc.

Đặc điểm 2 điểm cực trên quả Địa Cầu

Tuy cùng là điểm cực của Trái Đất, cực Bắc và cực Nam có đặc điểm địa lý hoàn toàn đối lập. Bảng dưới đây tổng hợp các khác biệt cơ bản giữa hai điểm cực để bạn dễ đối chiếu:

Theo Trung tâm Dữ liệu Băng và Tuyết Quốc gia Hoa Kỳ (NSIDC), băng biển ở Bắc Cực thường dày hơn băng biển Nam Cực từ 2–3 mét do ít di chuyển hơn. Đây là lý do Bắc Cực ấm hơn Nam Cực dù cả hai đều nhận lượng ánh sáng mặt trời tương đương nhau trong năm.

Phân biệt cực địa lý và cực từ của Trái Đất

Bên cạnh 2 điểm cực địa lý trên quả Địa Cầu, Trái Đất còn có thêm 2 cực từ – khái niệm mà nhiều học sinh dễ nhầm lẫn. Hai loại cực này không trùng nhau về vị trí.

Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia, cực từ Bắc hiện nằm tại đảo Bathurst (Canada) và lệch khoảng 1.600 km so với cực Bắc địa lý. Trục từ của Trái Đất lệch khoảng 11° so với trục tự quay.

Sự khác biệt này dẫn đến hệ quả quan trọng: kim la bàn không chỉ đúng về cực Bắc địa lý mà chỉ về cực từ Bắc. Vị trí cực từ cũng không cố định – theo Cục Khảo sát Địa chất Canada, cực từ Bắc đang di chuyển về phía Nga với tốc độ gần 64 km mỗi năm.

Như vậy, khi nói “quả Địa Cầu có 2 điểm cực” trong chương trình Địa lí lớp 6, ý chỉ 2 cực địa lý (cực Bắc và cực Nam). Nếu tính cả cực từ, Trái Đất có 4 điểm cực, nhưng đây là kiến thức nâng cao thuộc môn Khoa học tự nhiên lớp 7.

Câu hỏi thường gặp về điểm cực trên quả Địa Cầu

Trục Trái Đất nối liền hai điểm cực nào?

Trục Trái Đất là trục tưởng tượng nối liền cực Bắc với cực Nam, nghiêng 66°33′ so với mặt phẳng quỹ đạo.

Các đường nối hai cực Bắc và Nam gọi là gì?

Các đường nối liền cực Bắc và cực Nam trên bề mặt quả Địa Cầu được gọi là đường kinh tuyến.

Quả Địa Cầu có bao nhiêu kinh tuyến nếu cách 1°?

Nếu mỗi kinh tuyến cách nhau 1°, quả Địa Cầu có tổng cộng 360 đường kinh tuyến.

Cực Bắc và cực Nam của Trái Đất nơi nào lạnh hơn?

Cực Nam lạnh hơn cực Bắc vì nằm trên lục địa cao 2.835 m, không được đại dương điều hòa nhiệt độ.

Tóm lại, quả Địa Cầu có 2 điểm cực là cực Bắc và cực Nam – hai đầu mút của trục tự quay Trái Đất, cũng là nơi hội tụ của mọi đường kinh tuyến. Hiểu đúng về 2 điểm cực này giúp học sinh nắm vững hệ thống tọa độ địa lý và lý giải nhiều hiện tượng tự nhiên như mùa, ngày đêm hay hoạt động của la bàn.