Sông ngòi nước ta chảy theo hai hướng chủ yếu là gì? Địa lý

Sông ngòi nước ta chảy theo hai hướng chủ yếu là Tây Bắc – Đông Nam và hướng vòng cung. Đây là đặc điểm quan trọng trong chương trình Địa lí lớp 8 (SGK trang 117), phản ánh trực tiếp ảnh hưởng của địa hình đồi núi lên mạng lưới sông ngòi Việt Nam.

Sông ngòi nước ta chảy theo hai hướng chủ yếu là gì?

Theo SGK Địa lí 8 (NXB Giáo dục Việt Nam), sông ngòi nước ta chảy theo hai hướng chủ yếu là Tây Bắc – Đông Nam và hướng vòng cung. Đây là đáp án chính xác, tương ứng với đáp án A trong các đề trắc nghiệm Địa lí lớp 8 về chủ đề đặc điểm sông ngòi Việt Nam.

Ngoài hai hướng chính này, một số ít sông ở miền Trung còn chảy theo hướng Tây – Đông do lãnh thổ hẹp ngang, địa hình dốc thẳng ra biển — điển hình là sông Thu Bồn (Quảng Nam). Tuy nhiên hướng Tây – Đông không được xếp vào hai hướng “chủ yếu” vì số lượng sông và chiều dài dòng chảy theo hướng này ít hơn đáng kể.

Vì sao sông ngòi nước ta chảy theo hai hướng đó?

Nguyên nhân trực tiếp là do hướng của địa hình. Địa hình đồi núi chiếm khoảng 3/4 diện tích lãnh thổ Việt Nam và có hai hướng chính là Tây Bắc – Đông Nam và vòng cung — sông ngòi chạy men theo thung lũng giữa các dãy núi nên tự nhiên mang cùng hướng địa hình.

Cụ thể, các hướng địa hình hình thành như sau:

• Hướng Tây Bắc – Đông Nam: Các dãy núi ở miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ (Hoàng Liên Sơn, Trường Sơn Bắc…) được hình thành từ đầu mút địa máng cổ kéo dài từ phía dãy Himalaya, định hướng theo trục Tây Bắc – Đông Nam rõ rệt.
• Hướng vòng cung: Các dãy núi ở vùng Đông Bắc (cánh cung Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều) hình thành ở rìa phía đông các mảng nền cổ, tạo ra hình dạng vòng cung bao quanh vùng trung du và đồng bằng Bắc Bộ.

Theo SGK Địa lí 12 (Bộ Giáo dục và Đào tạo), địa hình là nhân tố chủ đạo quyết định hướng chảy, độ dốc và lưu lượng nước của các dòng sông trên lãnh thổ Việt Nam.

Các con sông tiêu biểu theo từng hướng chảy

Dưới đây là bảng tổng hợp các hệ thống sông lớn ở Việt Nam phân theo hai hướng chủ yếu, giúp học sinh dễ ghi nhớ khi ôn tập:

Đáng chú ý, sông Kỳ Cùng – Bằng Giang (Lạng Sơn) là hệ thống sông không chảy theo cả hai hướng chính kể trên — đây là câu hỏi bẫy thường gặp trong các đề trắc nghiệm Địa lí lớp 8.

Câu hỏi thường gặp về hướng chảy sông ngòi Việt Nam

Sông ngòi nước ta chảy theo hai hướng chủ yếu là hướng nào?

Tây Bắc – Đông Nam và hướng vòng cung, theo SGK Địa lí 8 trang 117.

Hệ thống sông nào không chảy theo hướng vòng cung và Tây Bắc – Đông Nam?

Sông Kỳ Cùng – Bằng Giang (tỉnh Lạng Sơn) là hệ thống sông ngoại lệ không thuộc hai hướng chính.

Nguyên nhân nào quyết định hướng chảy sông ngòi nước ta?

Địa hình — hướng núi quyết định hướng thung lũng, từ đó quyết định hướng dòng chảy sông ngòi.

Tóm lại, sông ngòi nước ta chảy theo hai hướng chủ yếu là Tây Bắc – Đông Nam và vòng cung do tác động trực tiếp của địa hình đồi núi chiếm ưu thế trên lãnh thổ. Nắm vững nguyên nhân địa hình và nhớ các con sông tiêu biểu theo từng hướng sẽ giúp học sinh tự tin làm đúng các câu hỏi trắc nghiệm và tự luận Địa lí lớp 8 về chủ đề này.