Tố cáo là gì? 📢 Nghĩa Tố cáo

Tố cáo là gì? Tố cáo là hành động công dân báo cho cơ quan, tổ chức có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật của cá nhân hoặc tổ chức gây thiệt hại đến lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Đây là quyền cơ bản được Hiến pháp bảo vệ. Cùng tìm hiểu cách phân biệt tố cáo với khiếu nại và quy trình thực hiện ngay bên dưới!

Tố cáo là gì?

Tố cáo là việc công dân báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Đây là danh từ thuộc lĩnh vực pháp luật.

Trong tiếng Việt, từ “tố cáo” có các cách hiểu:

Nghĩa pháp lý: Hành động trình báo hành vi vi phạm pháp luật với cơ quan có thẩm quyền để xử lý.

Nghĩa thông thường: Vạch trần, phơi bày hành vi sai trái của ai đó trước công chúng hoặc người có trách nhiệm.

Trong giao tiếp: Đôi khi dùng với nghĩa nhẹ hơn, chỉ việc “mách” hoặc “báo cáo” về lỗi của người khác.

Tố cáo có nguồn gốc từ đâu?

Từ “tố cáo” có nguồn gốc Hán Việt, trong đó “tố” (訴) nghĩa là trình bày, kể lể; “cáo” (告) nghĩa là báo cho biết, thông báo. Ghép lại, “tố cáo” mang nghĩa trình báo, vạch trần hành vi sai phạm.

Sử dụng “tố cáo” khi muốn báo cáo hành vi vi phạm pháp luật hoặc vạch trần điều sai trái của ai đó.

Cách sử dụng “Tố cáo”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “tố cáo” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Tố cáo” trong tiếng Việt

Danh từ: Chỉ hành động hoặc văn bản trình báo. Ví dụ: đơn tố cáo, quyền tố cáo, nội dung tố cáo.

Động từ: Chỉ hành động báo cáo, vạch trần. Ví dụ: tố cáo tham nhũng, tố cáo hành vi sai phạm.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Tố cáo”

Từ “tố cáo” được dùng trong nhiều ngữ cảnh từ pháp lý đến đời sống:

Ví dụ 1: “Công dân có quyền tố cáo hành vi vi phạm pháp luật.”

Phân tích: Dùng như động từ trong ngữ cảnh pháp lý chính thức.

Ví dụ 2: “Đơn tố cáo phải ghi rõ họ tên, địa chỉ người tố cáo.”

Phân tích: Dùng như danh từ, chỉ văn bản pháp lý.

Ví dụ 3: “Báo chí tố cáo đường dây buôn lậu xuyên quốc gia.”

Phân tích: Động từ chỉ hành động vạch trần, phơi bày trước công chúng.

Ví dụ 4: “Anh ấy bị tố cáo vì hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.”

Phân tích: Dùng ở thể bị động, chỉ người bị trình báo.

Ví dụ 5: “Đừng tố cáo bạn bè vì những chuyện nhỏ nhặt.”

Phân tích: Nghĩa nhẹ hơn, tương tự “mách lẻo” trong giao tiếp thường ngày.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Tố cáo”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “tố cáo” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm lẫn “tố cáo” với “khiếu nại”.

Cách dùng đúng: Tố cáo là báo hành vi vi phạm pháp luật; khiếu nại là yêu cầu xem xét lại quyết định hành chính ảnh hưởng đến quyền lợi cá nhân.

Trường hợp 2: Viết sai thành “tố giác” khi không phân biệt ngữ cảnh.

Cách dùng đúng: “Tố giác” thường dùng trong lĩnh vực hình sự, “tố cáo” dùng rộng hơn trong cả hành chính và hình sự.

“Tố cáo”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “tố cáo”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Tố giác Che giấu
Vạch trần Bao che
Trình báo Dung túng
Khai báo Im lặng
Phanh phui Bưng bít
Phơi bày Giấu giếm

Kết luận

Tố cáo là gì? Tóm lại, tố cáo là hành động công dân báo cáo hành vi vi phạm pháp luật với cơ quan có thẩm quyền. Hiểu đúng từ “tố cáo” giúp bạn thực hiện quyền công dân đúng pháp luật.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.