Soạn bài Tản Viên từ phán sự lục đầy đủ chi tiết

Soạn bài Tản Viên từ phán sự lục (Chuyện chức phán sự đền Tản Viên) của Nguyễn Dữ (thế kỉ XVI) giúp học sinh chuẩn bị bài trước khi lên lớp trong chương trình Ngữ văn 10 — bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 15–20, Tập 1, Bài 1: Sức hấp dẫn của truyện kể — vị trí: Văn bản 2) và chương trình Ngữ văn 12 — bộ sách Chân trời sáng tạo (trang 69–74, Tập 1, Bài 3: Sông núi linh thiêng) và Cánh diều (trang 14–19, Tập 1). Tác phẩm trích từ tập Truyền kì mạn lục — tập truyện chữ Hán gồm 20 truyện của Nguyễn Dữ, ra đời vào nửa đầu thế kỉ XVI, được Vũ Khâm Lân ca ngợi là “thiên cổ kì bút”. Truyện kể về Ngô Tử Văn — người đọc sách đất Lạng Giang, tính khảng khái cương trực — đốt đền tà, bị hồn ma tên Bách hộ họ Thôi (tướng giặc phương Bắc) đe dọa, được Thổ Công chỉ dẫn, kiên cường đối chất tại Minh Ti trước mặt Diêm Vương, và cuối cùng giành chiến thắng chính nghĩa — được nhận chức phán sự đền Tản Viên. Bài viết hướng dẫn trả lời đầy đủ câu hỏi phần Trước khi đọc, Đọc hiểu và Sau khi đọc theo SGK mới.

Trước khi đọc Tản Viên từ phán sự lục

Truyện có những yếu tố kì ảo luôn có sức hấp dẫn bạn đọc bởi nó khiến chúng ta tò mò, bị lôi cuốn bởi những điều không có thực đó.

Câu hỏi (SGK trang 15 Ngữ văn 10 Tập 1):

– Trước những sự việc bất công, tôi cảm thấy vô cùng bất bình và tức giận. Tôi mong muốn mình có thể đứng ra giải quyết, giúp đỡ người chịu khổ và trừng phạt kẻ gây ra những trái ngang cho người khác.

Đọc hiểu Tản Viên từ phán sự lục

1. Chú ý lời giới thiệu về nhân vật Tử Văn

– Ngô Tử Văn tên là Soạn, người huyện Yên Dũng đất Lạng Giang. Chàng vốn khảng khái, nóng nảy, thấy sự tà gian thì không thể chịu được, vùng Bắc vẫn khen là một người cương trực.

2. Tử Văn có những suy nghĩ, cảm xúc gì khi nghe câu chuyện của Thổ Công?

– Tử Văn kinh ngạc khi nghe câu chuyện của Thổ Công và hỏi rõ ngọn ngành, sẵn sàng đòi lại công bằng cho Thổ Công.

3. Dự đoán kết quả cuộc đấu tranh của Tử Văn dưới cõi âm

– Dự đoán: Tử Văn tố cáo tên tướng bại trận của Bắc triều với Diêm Vương và thắng kiện

4. Sự việc nào có tác dụng xoay chuyển tình thế của cuộc xử án?

– Tử Văn xin tư giấy đến đền Tản Viên để hỏi.

5. Diễn biến và kết của cuộc đấu tranh của Tử Văn có giống như suy đoán của bạn không?

– Giống. Vì cuối cùng Tử Văn đã chiến thắng, lấy lại được công bằng cho Thổ công.

6. Vì sao Tử Văn đồng ý nhận chức Phán sự đền Tản Viên?

– Tử Văn nhận chức Phán sự vì muốn trở thành một vị quan chính nghĩa, xét xử công bằng những vụ án của nhân dân, để kẻ ác không lộng hành, người tốt không chịu khổ.

7. Ai là người đưa ra lời bình? Nội dung chính của lời bình là gì?

– Người đưa ra lời bình là tác giả Nguyễn Dữ.

– Nội dung chính: Ca ngợi bản lĩnh chính trực, dũng cảm, dám chống lại cái xấu, bảo vệ cái tốt của Ngô Tử Văn, đồng thời thể hiện niềm tin về lẽ công bằng ở đời.

Sau khi đọc Tản Viên từ phán sự lục

Nội dung chính: “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” của Nguyễn Dữ đề cao tinh thần khảng khái, cương trực, dám đấu tranh chống lại cái ác, diệt trừ cho dân của Ngô Tử Văn, đồng thời thể hiện niềm tin vào công lý, cái chính nghĩa nhất định sẽ chiến thắng cái phi nghĩa.

Câu 1 (trang 20 sgk Ngữ văn 10 Tập 1): 

– Người kể chuyện là tác giả Nguyễn Dữ

– Những lời kể giúp hình dung về tính cách của nhân vật Tử Văn: Chàng vốn khảng khái, nóng nảy, thấy sự tà gian thì không thể chịu được, vùng Bắc vẫn khen là một người cương trực.

Tản Viên từ phán sự lục của Nguyễn Dữ là truyện truyền kì xuất sắc nhất trong Truyền kì mạn lục — qua lớp vỏ yếu tố kì ảo (thế giới âm phủ, hồn ma, Diêm Vương), tác phẩm phản ánh hiện thực xã hội đương thời đầy bất công và ca ngợi hình tượng người trí thức Việt cương trực, dám đấu tranh vì chính nghĩa, đồng thời thể hiện tinh thần tự tôn dân tộc mạnh mẽ qua việc diệt trừ hồn ma tướng giặc phương Bắc. Lời bình cuối truyện “Kẻ sĩ chỉ lo không cứng cỏi được, còn gãy hay không là việc của Trời” đã trở thành tuyên ngôn của khí tiết kẻ sĩ chân chính. Tác phẩm là trọng tâm trong chương trình Ngữ văn 10 (Kết nối tri thức) và Ngữ văn 12 (Chân trời sáng tạo, Cánh diều), thường xuyên xuất hiện trong đề thi học kì và thi tốt nghiệp THPT. Nắm vững nội dung soạn bài sẽ giúp học sinh phân tích sâu giá trị tác phẩm và tự tin làm bài thi đạt điểm cao.