Soạn bài Hương khúc Nguyễn Quang Thiều đầy đủ

Soạn bài Hương khúc của Nguyễn Quang Thiều (sinh 1957) giúp học sinh chuẩn bị bài trước khi lên lớp trong chương trình Ngữ văn 7 — bộ sách Chân trời sáng tạo (Tập 2, Bài 7: Những góc nhìn cuộc sống — vị trí: Văn bản thứ ba, cùng bài với Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi và Đợi mẹ). Văn bản trích từ tùy bút Tôi khóc những cánh đồng rau khúc, in trong tập Mùi của kí ức (NXB Trẻ, 2017). Đây là bài tùy bút của Nguyễn Quang Thiều — nhà thơ, nhà văn, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam — quê tại thôn Hoàng Dương (Làng Chùa), xã Sơn Công, huyện Ứng Hòa, Hà Nội. Bài tùy bút dẫn dắt người đọc vào thế giới ký ức tuổi thơ của nhân vật “tôi” gắn liền với mùi rau khúc và món bánh khúc bà làm — từ hình ảnh những đêm mưa cuối tháng Mười Một, bà nói “khúc nở trắng đồng”, đến cảnh nhân vật “tôi” cùng bà nhặt rau khúc ngoài đồng trong sương sớm, rồi trở về bên bếp lửa ấm xem bà giã rau, nắn bánh, đồ bánh với lớp rau khúc phủ kín — đặc biệt là chi tiết xúc động: cậu bé đánh rơi chiếc bánh xuống tro bếp rồi vẫn ăn cả tro vì không nỡ bỏ “một hạt xôi nếp đẹp như ngọc”. Bài viết hướng dẫn trả lời đầy đủ câu hỏi phần Trước khi đọc, Đọc hiểu và Sau khi đọc theo SGK mới.

Trước khi đọc Hương khúc

Chiếc bánh khúc tuổi thơ tràn ngập sự ấm áp và thương nhớ khiến nhân vật “tôi” nhớ mãi, khắc sâu trong tâm thức người cháu những hình ảnh đẹp đẽ về người bà.

Đọc hiểu Hương khúc

Câu 1 (trang 54 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2) :

Sức hấp dẫn của bánh khúc được tạo nên từ hình ảnh người bà của nhân vật “tôi”. Những chiếc bánh khúc nóng hổi không chỉ mang hương vị thơm, ngon mà còn chứa đầy kỉ niệm đẹp đẽ về tình cảm bà cháu.

Câu 2 (trang 54 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2) : 

– Chiếc bánh khúc tuổi thơ tràn ngập sự ấm áp và thương nhớ khiến nhân vật “tôi” nhớ mãi, khắc sâu trong tâm thức người cháu những hình ảnh đẹp đẽ về người bà.

– Những tình cảm ấy được thể hiện qua sự miêu tả về cách làm bánh khúc của người bà và khi tác giả được ăn bánh, nhớ về người bà của mình.

Câu 3 (trang 54 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2) : 

Văn hóa ẩm thực của dân tộc luôn có những nét đặc trưng , dù là cao sang hay giản dị thì cũng đều đậm đà hương vị khiến những đứa con xa quê không thể nào quên được.

Sau khi đọc Hương khúc

Tình cảm của tác giả dành cho chiếc bánh khúc tuổi thơ là tình cảm như thế nào? Những tình cảm ấy trong đoạn trích được thể hiện bằng cách nào?

– Tình cảm của tác giả dành cho chiếc bánh khúc tuổi thơ là tình cảm: yêu thương, trân quý, nâng niu chiếc bánh ấy như nâng niu tất cả những gì đẹp nhất của tuổi thơ và đặc biệt trong đó còn có những kí ức rất đẹp và ấm áp về bà.

– Các chi tiết thể hiện tình cảm ấy:

+ Đoạn trích: “Mùi thơm ngậy của rau khúc đồ chín, mùi của gạo nếp, nùi của nhân đậu xanh quyện với mùi hành mỡ tỏa ra và làm nên một thứ ẩm thực chứa đầy hạnh phúc lạ lùng trong tâm khảm tôi; một thứ hạnh phúc của ẩm thực nhưng thiêng liêng và da diết mơ hồ; Cho dù vẫn chỉ là bột sống nhưng hương vị bánh khúc đã dâng lên làm tôi ứa đầy nước miếng; Những miếng mỡ thái hạt lựu béo ngậy đến mê người; Cái béo của mỡ lợn, cái bùi của đậu và vị ngọt ngào của bột nếp và hương rau khúc làm nên một món ăn dân dã ngon lạ thường,…

+ Cách miêu tả tỉ mỉ, chi tiết từng công đoạn làm bánh; cách lựa chọn từ ngữ miêu tả chiếc bánh, đặc biệt là những tính từ cực tả về tính chất như: thơm ngậy, béo ngậy, ngọt ngào, dân dã, nóng hổi,…

+ Những biện pháp tu từ như: Tôi nâng chiếc bánh khúc lên như nâng một báu vật, một hạt xôi nếp đẹp như một hạt ngọc,…

Hương khúc của Nguyễn Quang Thiều là bài tùy bút giàu cảm xúc và chất thơ — với lối viết kết hợp tự sự, miêu tả, biểu cảm và thuyết minh; ngôn ngữ tinh tế, nhiều hình ảnh gợi cảm; kí ức được tái hiện chậm rãi, trìu mến như mùi bánh khúc còn vương — bài viết đã nâng một món ăn dân dã lên thành biểu tượng của tình bà cháu, của ký ức tuổi thơ và bản sắc văn hóa ẩm thực làng quê Bắc Bộ. Chi tiết cậu bé ăn chiếc bánh lẫn tro bếp vì không nỡ bỏ đi một hạt xôi là khoảnh khắc đẹp nhất — vừa hồn nhiên vừa chứa đựng cả tình yêu với bà, với món bánh, với tuổi thơ không bao giờ quay lại. Tác phẩm là trọng tâm trong chương trình Ngữ văn 7 (Chân trời sáng tạo, Tập 2, Bài 7). Nắm vững nội dung soạn bài sẽ giúp học sinh cảm nhận sâu vẻ đẹp tùy bút và tự tin làm bài kiểm tra đạt điểm cao.