Nghiêng Nước Nghiêng Thành là gì? 💃 Nghĩa
Nghiêng nước nghiêng thành là gì? Nghiêng nước nghiêng thành là thành ngữ ca ngợi vẻ đẹp tuyệt trần của người phụ nữ, đẹp đến mức khiến nước nghiêng, thành đổ. Đây là cách nói văn hoa, giàu hình ảnh trong văn học cổ điển Việt Nam và Trung Hoa. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa sâu xa và cách sử dụng thành ngữ này ngay bên dưới!
Nghiêng nước nghiêng thành là gì?
Nghiêng nước nghiêng thành là thành ngữ Hán Việt (khuynh quốc khuynh thành) dùng để miêu tả vẻ đẹp mê hồn của người phụ nữ, đẹp đến nỗi làm nghiêng đổ cả đất nước và thành trì. Đây là cách diễn đạt mang tính ước lệ, tượng trưng trong văn chương.
Trong tiếng Việt, thành ngữ “nghiêng nước nghiêng thành” có nhiều cách hiểu:
Nghĩa đen: Vẻ đẹp khiến đất nước nghiêng ngả, thành lũy sụp đổ.
Nghĩa bóng: Ca ngợi nhan sắc tuyệt thế giai nhân, vẻ đẹp hiếm có trên đời. Thường dùng để miêu tả những mỹ nhân trong lịch sử hoặc văn học.
Trong văn học: Thành ngữ này xuất hiện nhiều trong thơ ca cổ điển, tiêu biểu là câu thơ trong Truyện Kiều của Nguyễn Du: “Một hai nghiêng nước nghiêng thành / Sắc đành đòi một tài đành họa hai.”
Nghiêng nước nghiêng thành có nguồn gốc từ đâu?
Thành ngữ “nghiêng nước nghiêng thành” có nguồn gốc từ Trung Quốc, bắt nguồn từ bài thơ của Lý Diên Niên đời Hán ca ngợi vẻ đẹp của em gái mình – Lý phu nhân. Nguyên văn: “Nhất cố khuynh nhân thành, tái cố khuynh nhân quốc” (Ngoảnh lại một lần làm nghiêng thành, ngoảnh lại lần nữa làm nghiêng nước).
Sử dụng “nghiêng nước nghiêng thành” khi muốn ca ngợi vẻ đẹp xuất chúng, tuyệt mỹ của người phụ nữ trong văn chương hoặc lời nói trang trọng.
Cách sử dụng “Nghiêng nước nghiêng thành”
Dưới đây là hướng dẫn cách dùng thành ngữ “nghiêng nước nghiêng thành” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.
Cách dùng “Nghiêng nước nghiêng thành” trong tiếng Việt
Trong văn viết: Thường xuất hiện trong thơ ca, tiểu thuyết, văn học cổ điển để miêu tả mỹ nhân.
Trong văn nói: Dùng trong ngữ cảnh trang trọng, mang tính văn chương khi khen ngợi vẻ đẹp phụ nữ.
Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Nghiêng nước nghiêng thành”
Thành ngữ “nghiêng nước nghiêng thành” được dùng trong nhiều ngữ cảnh văn chương và đời sống:
Ví dụ 1: “Nàng có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành khiến bao chàng trai say đắm.”
Phân tích: Ca ngợi nhan sắc tuyệt trần của người con gái.
Ví dụ 2: “Tứ đại mỹ nhân Trung Hoa đều sở hữu nhan sắc nghiêng nước nghiêng thành.”
Phân tích: Dùng để nói về những mỹ nhân nổi tiếng trong lịch sử như Tây Thi, Điêu Thuyền, Vương Chiêu Quân, Dương Quý Phi.
Ví dụ 3: “Một hai nghiêng nước nghiêng thành / Sắc đành đòi một tài đành họa hai.” (Truyện Kiều)
Phân tích: Nguyễn Du dùng thành ngữ này để tả vẻ đẹp của Thúy Kiều.
Ví dụ 4: “Cô ấy không đến mức nghiêng nước nghiêng thành nhưng rất duyên dáng.”
Phân tích: Dùng để so sánh, nhấn mạnh mức độ của vẻ đẹp.
Ví dụ 5: “Nhan sắc nghiêng nước nghiêng thành đôi khi là họa chứ không phải phúc.”
Phân tích: Mang ý triết lý về mặt trái của vẻ đẹp tuyệt thế.
Lỗi thường gặp khi sử dụng “Nghiêng nước nghiêng thành”
Một số lỗi phổ biến khi dùng thành ngữ “nghiêng nước nghiêng thành”:
Trường hợp 1: Dùng trong ngữ cảnh quá đời thường, thiếu trang trọng.
Cách dùng đúng: Chỉ nên dùng trong văn chương hoặc khi muốn khen ngợi một cách trân trọng, không dùng để trêu đùa.
Trường hợp 2: Nhầm lẫn với “chim sa cá lặn” – cũng tả vẻ đẹp nhưng khác sắc thái.
Cách dùng đúng: “Nghiêng nước nghiêng thành” nhấn mạnh sức mạnh của vẻ đẹp, còn “chim sa cá lặn” nhấn mạnh vẻ đẹp làm thiên nhiên phải xấu hổ.
“Nghiêng nước nghiêng thành”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa
Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “nghiêng nước nghiêng thành”:
| Từ Đồng Nghĩa | Từ Trái Nghĩa |
|---|---|
| Khuynh quốc khuynh thành | Xấu xí |
| Chim sa cá lặn | Thô kệch |
| Nhạn sa cá lặn | Tầm thường |
| Hoa nhường nguyệt thẹn | Xoàng xĩnh |
| Tuyệt sắc giai nhân | Kém sắc |
| Quốc sắc thiên hương | Mờ nhạt |
Kết luận
Nghiêng nước nghiêng thành là gì? Tóm lại, đây là thành ngữ ca ngợi vẻ đẹp tuyệt trần của người phụ nữ, có nguồn gốc từ văn học cổ Trung Hoa. Hiểu đúng thành ngữ “nghiêng nước nghiêng thành” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ văn chương chính xác và tinh tế hơn.
