Nghĩa cử là gì? 🤝 Nghĩa, giải thích Nghĩa cử

Nghĩa cử là gì? Nghĩa cử là hành động cao đẹp, việc làm tốt đẹp xuất phát từ tấm lòng nhân ái và đạo đức. Đây là từ Hán Việt thường dùng để ca ngợi những việc làm vì người khác, không vụ lợi cá nhân. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách sử dụng và ý nghĩa sâu sắc của từ “nghĩa cử” ngay bên dưới!

Nghĩa cử là gì?

Nghĩa cử là danh từ chỉ hành động, việc làm cao đẹp, thể hiện tình nghĩa và lòng nhân ái đối với người khác. Đây là từ ghép Hán Việt mang ý nghĩa trang trọng, thường dùng trong văn viết và các ngữ cảnh trang nghiêm.

Trong tiếng Việt, từ “nghĩa cử” có các cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ hành động xuất phát từ đạo nghĩa, lòng tốt, không vì mục đích cá nhân. Ví dụ: hiến máu nhân đạo, giúp đỡ người nghèo.

Trong xã hội: Dùng để ca ngợi những việc làm thiện nguyện, cứu trợ, hy sinh vì cộng đồng.

Trong văn học: Thường xuất hiện khi miêu tả phẩm chất cao quý của nhân vật hoặc hành động đáng ngưỡng mộ.

Nghĩa cử có nguồn gốc từ đâu?

Từ “nghĩa cử” có nguồn gốc Hán Việt, trong đó “nghĩa” (義) nghĩa là đạo nghĩa, lẽ phải; “cử” (舉) nghĩa là hành động, việc làm. Ghép lại, “nghĩa cử” chỉ hành động thể hiện đạo nghĩa.

Sử dụng “nghĩa cử” khi muốn ca ngợi, tôn vinh những việc làm tốt đẹp, cao thượng của con người.

Cách sử dụng “Nghĩa cử”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “nghĩa cử” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Nghĩa cử” trong tiếng Việt

Văn viết: Thường dùng trong báo chí, văn bản chính thức, diễn văn để ca ngợi hành động đẹp.

Văn nói: Ít dùng trong giao tiếp thông thường, chủ yếu xuất hiện trong các buổi lễ, phát biểu trang trọng.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Nghĩa cử”

Từ “nghĩa cử” được dùng khi muốn nhấn mạnh giá trị đạo đức của một hành động:

Ví dụ 1: “Nghĩa cử hiến máu cứu người của anh ấy thật đáng trân trọng.”

Phân tích: Ca ngợi hành động hiến máu nhân đạo.

Ví dụ 2: “Đây là nghĩa cử cao đẹp của cộng đồng dành cho đồng bào vùng lũ.”

Phân tích: Tôn vinh việc quyên góp, cứu trợ thiên tai.

Ví dụ 3: “Nghĩa cử hy sinh của các chiến sĩ mãi được ghi nhớ.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh trang nghiêm, tưởng nhớ.

Ví dụ 4: “Cô giáo vùng cao với nghĩa cử gieo chữ cho trẻ em nghèo.”

Phân tích: Ca ngợi sự cống hiến thầm lặng.

Ví dụ 5: “Những nghĩa cử nhỏ hàng ngày góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp hơn.”

Phân tích: Khuyến khích việc làm tốt trong đời thường.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Nghĩa cử”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “nghĩa cử” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Dùng “nghĩa cử” cho hành động bình thường, không mang tính cao đẹp.

Cách dùng đúng: Chỉ dùng “nghĩa cử” cho việc làm có giá trị đạo đức, vì người khác.

Trường hợp 2: Nhầm “nghĩa cử” với “cử chỉ” (động tác, điệu bộ cơ thể).

Cách dùng đúng: “Nghĩa cử” là hành động đạo đức; “cử chỉ” là động tác tay chân, biểu cảm.

“Nghĩa cử”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “nghĩa cử”:

Kết luận

Nghĩa cử là gì? Tóm lại, nghĩa cử là hành động cao đẹp xuất phát từ đạo nghĩa và lòng nhân ái. Hiểu đúng từ “nghĩa cử” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt chính xác và trân trọng hơn những việc làm tốt đẹp trong cuộc sống.