Nêu tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng — vật lý 7 đầy đủ

Ảnh tạo bởi gương phẳng có 3 tính chất cơ bản: là ảnh ảo (không hứng được trên màn chắn), có kích thước bằng vật, và cách gương một khoảng bằng khoảng cách từ vật đến gương — tức là vật và ảnh đối xứng nhau qua mặt gương.

Tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng

Theo chương trình Khoa học Tự nhiên lớp 7, ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng có đầy đủ 3 tính chất sau:

• Là ảnh ảo, không hứng được trên màn chắn: Các tia sáng từ vật chiếu tới gương cho tia phản xạ; khi kéo dài các tia phản xạ ra phía sau gương, chúng gặp nhau tại một điểm — đó là ảnh ảo S’. Ảnh này không tồn tại thực sự, nên dù đặt màn chắn sau gương cũng không bắt được ảnh.
• Kích thước ảnh bằng kích thước vật: Ảnh A’B’ của vật AB qua gương phẳng luôn có độ lớn đúng bằng vật, bất kể vật đặt gần hay xa gương. Ảnh không phóng to, không thu nhỏ.
• Ảnh và vật đối xứng nhau qua gương: Khoảng cách từ một điểm của vật đến mặt gương bằng khoảng cách từ ảnh của điểm đó đến mặt gương. Nếu vật cách gương 10 cm, ảnh cũng nằm sau gương 10 cm.

Vì sao ảnh tạo bởi gương phẳng là ảnh ảo?

Ảnh ảo hình thành do bản chất của sự phản xạ ánh sáng. Khi các tia sáng từ điểm sáng S chiếu tới gương phẳng, chúng phản xạ ra ngoài theo nhiều hướng khác nhau. Bản thân các tia phản xạ không cắt nhau — chúng phân kỳ. Nhưng khi mắt người nhìn vào gương, não tự động kéo dài các tia phản xạ ngược vào trong gương, và các đường kéo dài này hội tụ tại điểm S’ nằm sau mặt gương.

Vì S’ chỉ là giao điểm của các đường kéo dài (không phải tia sáng thực), nó được gọi là ảnh ảo. Điều này giải thích tại sao khi soi gương, bạn thấy hình ảnh của mình dường như nằm sau tấm gương — dù không có ánh sáng nào thực sự xuất phát từ đó.

Cách dựng ảnh của một vật qua gương phẳng

Có 2 cách vẽ ảnh của một điểm sáng S qua gương phẳng thường gặp trong bài tập vật lý lớp 7:

1. Dựa vào tính chất đối xứng: Hạ đường thẳng SH vuông góc với mặt gương tại H. Lấy điểm S’ trên đường kéo dài sao cho S’H = SH. S’ chính là ảnh của S.
2. Dựa vào định luật phản xạ ánh sáng: Vẽ hai tia sáng từ S tới gương, áp dụng luật phản xạ (góc phản xạ = góc tới) để tìm hai tia phản xạ. Kéo dài hai tia phản xạ ra phía sau gương — giao điểm chính là S’.

Với ảnh của một vật (nhiều điểm), ta chỉ cần dựng ảnh của các điểm đặc biệt (đầu và cuối vật) rồi nối lại để có ảnh A’B’ hoàn chỉnh.

Câu hỏi thường gặp về tính chất ảnh tạo bởi gương phẳng

Ảnh trong gương phẳng có hứng được trên màn không?

Không. Ảnh tạo bởi gương phẳng là ảnh ảo, không thể hứng được trên màn chắn dù đặt ở bất kỳ vị trí nào.

Vật đặt xa gương hơn thì ảnh có nhỏ hơn không?

Không. Ảnh qua gương phẳng luôn bằng vật, bất kể khoảng cách từ vật đến gương là bao nhiêu.

Ảnh qua gương phẳng nằm ở đâu so với mặt gương?

Ảnh nằm sau mặt gương, cách gương đúng bằng khoảng cách từ vật đến gương.

Tóm lại, 3 tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng là: ảnh ảo — không hứng được trên màn; kích thước bằng vật; và đối xứng với vật qua gương. Nắm vững 3 tính chất này là nền tảng để giải đúng mọi bài tập vẽ ảnh và tính khoảng cách trong chương trình vật lý lớp 7.