Năm nào Sài Gòn được đổi tên thành TP Hồ Chí Minh? Đáp án

Năm nào thành phố Sài Gòn được đổi tên thành thành phố Hồ Chí Minh? Câu trả lời chính xác là ngày 2 tháng 7 năm 1976. Đây là ngày Quốc hội khóa VI của nước Việt Nam thống nhất ban hành Nghị quyết chính thức đổi tên Sài Gòn – Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh, đặt theo tên Chủ tịch Hồ Chí Minh — vị lãnh tụ đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Năm nào thành phố Sài Gòn được đổi tên thành thành phố Hồ Chí Minh?

Thành phố Sài Gòn chính thức được đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 2/7/1976, tại kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa VI — Quốc hội thống nhất đầu tiên của nước Việt Nam sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam (30/4/1975).

Cùng ngày hôm đó, Quốc hội cũng thông qua Nghị quyết đổi tên nước từ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Hai quyết định lịch sử này được ban hành cùng một thời điểm, đánh dấu sự hoàn tất thống nhất đất nước về mặt nhà nước và hành chính sau hơn 20 năm chia cắt.

Trước khi có quyết định chính thức, tên gọi “Thành phố Hồ Chí Minh” đã được người dân và báo chí sử dụng rộng rãi ngay sau ngày 30/4/1975. Báo Sài Gòn Giải phóng số ra ngày 5/5/1975 đã xuất hiện cụm từ “thành phố Hồ Chí Minh rực rỡ tên vàng” trong bài xã luận — trước khi tên gọi được luật hóa hơn một năm.

Ý tưởng đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh có từ khi nào?

Ít ai biết rằng ý tưởng đổi tên Sài Gòn đã xuất hiện từ tháng 8 năm 1946 — tức là trước ngày đổi tên chính thức đúng 30 năm. Người đầu tiên đưa ra đề xuất này là bác sĩ Trần Hữu Nghiệp, một trong những người Việt Nam đầu tiên tốt nghiệp bác sĩ tại Pháp, người được mệnh danh là “kẻ sĩ Gia Định”.

Ngày 25/8/1946, tại buổi họp mặt kỷ niệm một năm ngày Nam Bộ khởi nghĩa tổ chức ở Hà Nội, bác sĩ Nghiệp đề nghị đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh để ghi nhận công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh với dân tộc. Toàn thể 57 đại diện đồng bào Nam Bộ có mặt đã ký tên vào bản quyết nghị gửi lên Chính phủ.

Bản quyết nghị viết: “Xin Quốc hội và Chính phủ trung ương đổi ngay tên thành phố Sài Gòn lại làm tên thành phố Hồ Chí Minh, để tượng trưng sự chiến đấu, hy sinh và cương quyết trở về với Tổ quốc của dân Nam Bộ.” Ý nguyện đó trải qua 30 năm kháng chiến trường kỳ rồi mới trở thành hiện thực vào ngày 2/7/1976.

Bối cảnh lịch sử từ 30/4/1975 đến quyết định chính thức ngày 2/7/1976

Ngày 30/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, Sài Gòn được giải phóng. Chính quyền cách mạng tiếp quản và hợp nhất Đô thành Sài Gòn với tỉnh Gia Định thành đơn vị hành chính mới tạm gọi là Thành phố Sài Gòn – Gia Định.

Từ tháng 5/1975, tên “Thành phố Hồ Chí Minh” bắt đầu xuất hiện phổ biến trong báo chí và văn bản không chính thức. Tuy nhiên về mặt pháp lý, tên gọi này chỉ được xác lập sau khi hoàn tất tổng tuyển cử thống nhất đất nước ngày 25/4/1976 và Quốc hội khóa VI tiến hành kỳ họp đầu tiên.

Kỳ họp Quốc hội khóa VI khai mạc ngày 24/6/1976. Đến 8 giờ 20 phút sáng ngày 2/7/1976, Quốc hội ban hành Nghị quyết chính thức đổi tên thành phố. Nghị quyết do Chủ tịch Quốc hội Trường Chinh ký, đặt dấu mốc lịch sử hoàn tất quá trình thống nhất đất nước về hành chính.

Nội dung Nghị quyết đổi tên ngày 2/7/1976 — Văn bản lịch sử

“Xét rằng nhân dân thành phố Sài Gòn – Gia Định luôn luôn tỏ lòng kính yêu vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và tha thiết với việc thành phố mang tên Người; xét rằng, trong cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài và gian khổ, thành phố Sài Gòn – Gia Định đã không ngừng phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc ta, lập nhiều chiến công xuất sắc, xứng đáng được vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.” — Trích Nghị quyết Quốc hội khóa VI, ngày 2/7/1976.

Nghị quyết nêu rõ ba lý do căn bản để đổi tên: tình cảm sâu sắc của nhân dân thành phố đối với Bác Hồ, thành tích đấu tranh cách mạng kiên cường của Sài Gòn – Gia Định qua nhiều thế hệ, và ý nghĩa biểu tượng của việc thành phố lớn nhất miền Nam mang tên vị lãnh tụ kính yêu trong thời kỳ xây dựng đất nước thống nhất. Đây không phải quyết định hành chính đơn thuần — mà là sự khẳng định lịch sử mang chiều sâu văn hóa và cảm xúc của cả dân tộc.

Tên gọi của thành phố qua các thời kỳ lịch sử

Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay trải qua nhiều tên gọi khác nhau theo từng giai đoạn lịch sử. Việc hiểu các tên gọi này giúp đặt sự kiện đổi tên năm 1976 vào đúng bối cảnh lịch sử:

Tên “Sài Gòn” ngày nay còn được dùng không?

Dù tên chính thức là Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 1976, tên gọi Sài Gòn vẫn tồn tại song song trong đời sống thực tế — một hiện tượng ngôn ngữ và văn hóa thú vị phản ánh chiều sâu lịch sử của thành phố.

• Trong nước: Người dân, đặc biệt những ai có gốc gác lâu đời tại thành phố, vẫn quen gọi là “Sài Gòn” trong các ngữ cảnh không chính thức. Tên “Sài Gòn” còn xuất hiện trong tên nhiều đường phố, công ty, nhãn hàng, và thậm chí tên sân bay (Sân bay Tân Sơn Nhất — cũ gọi là Sân bay Sài Gòn).
• Cộng đồng người Việt hải ngoại: Tên “Sài Gòn” được dùng phổ biến và mang ý nghĩa cảm xúc sâu sắc. Nhiều khu phố người Việt tại Mỹ, Pháp, Úc được đặt tên là “Little Saigon” hay “New Saigon”.
• Truyền thông quốc tế: Nhiều tờ báo, tổ chức quốc tế vẫn dùng “Ho Chi Minh City” (tên chính thức) lẫn “Saigon” tùy ngữ cảnh.

Theo Wikipedia tiếng Việt, tên “Sài Gòn” hiện được coi là tên gọi bán chính thức — không vi phạm pháp luật khi sử dụng trong giao tiếp thường ngày nhưng không có giá trị pháp lý trong văn bản hành chính nhà nước.

Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay — Những con số nổi bật

Từ một đô thành dân số gần 3,5 triệu người vào năm 1975, Thành phố Hồ Chí Minh đã phát triển vượt bậc trong gần 50 năm kể từ ngày đổi tên. Dưới đây là một số thông số đáng chú ý theo số liệu mới nhất:

Đáng chú ý, ngày 12/6/2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15, sáp nhập tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu và tỉnh Bình Dương vào Thành phố Hồ Chí Minh — đây là lần điều chỉnh địa giới hành chính lớn nhất của thành phố kể từ sau năm 1976.

Câu hỏi thường gặp về việc đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh

Sài Gòn đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh ngày mấy tháng mấy năm 1976?

Ngày 2 tháng 7 năm 1976, lúc 8 giờ 20 phút, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VI.

Ai ký quyết định đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh?

Chủ tịch Quốc hội Trường Chinh ký Nghị quyết đổi tên theo quyết định tập thể của Quốc hội.

Tại sao đổi tên Sài Gòn chứ không giữ nguyên tên cũ?

Để vinh danh Chủ tịch Hồ Chí Minh và ghi nhận thành tích đấu tranh cách mạng kiên cường của nhân dân Sài Gòn – Gia Định suốt 30 năm kháng chiến.

Người đầu tiên đề xuất đổi tên Sài Gòn là ai?

Bác sĩ Trần Hữu Nghiệp, tại buổi họp mặt đồng bào Nam Bộ ở Hà Nội ngày 25/8/1946.

Có phải tên “Sài Gòn” bị cấm dùng sau năm 1976 không?

Không. Tên “Sài Gòn” vẫn được dùng phổ biến trong giao tiếp hàng ngày và được xem là tên gọi bán chính thức, không vi phạm pháp luật.

Ngày 2/7/1976 — ngày Sài Gòn chính thức mang tên Thành phố Hồ Chí Minh — là một trong những dấu mốc trọng đại nhất trong lịch sử Việt Nam hiện đại. Sự kiện này không chỉ là việc thay đổi một cái tên trên bản đồ hành chính, mà là biểu tượng của sự thống nhất non sông, kết thúc ba thập kỷ chiến tranh và mở ra trang sử mới cho cả dân tộc. Tên gọi “Sài Gòn” vẫn sống mãi trong ký ức và tình cảm của triệu triệu người dân Việt Nam ở trong nước lẫn khắp nơi trên thế giới — chứng minh rằng một thành phố có thể mang hai tên, nhưng vẫn chỉ là một tâm hồn.