Mưu toan là gì? 🎯 Nghĩa, giải thích Mưu toan

Mưu toan là gì? Mưu toan là hành động tính toán, sắp đặt âm thầm nhằm thực hiện một mục đích nào đó, thường mang ý nghĩa tiêu cực. Đây là từ Hán Việt quen thuộc trong văn học và đời sống. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách sử dụng và phân biệt “mưu toan” với các từ tương tự ngay bên dưới!

Mưu toan là gì?

Mưu toan là động từ chỉ việc tính toán, sắp đặt kế hoạch một cách bí mật để đạt được mục đích, thường mang hàm ý xấu hoặc không chính đáng. Đây là từ ghép Hán Việt gồm “mưu” (tính kế, bày mưu) và “toan” (định làm, dự tính).

Trong tiếng Việt, từ “mưu toan” có các cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ hành động âm thầm lập kế hoạch, thường với ý đồ không tốt. Ví dụ: “Hắn mưu toan chiếm đoạt tài sản.”

Nghĩa mở rộng: Đôi khi dùng trung tính để chỉ việc tính toán, sắp xếp công việc. Ví dụ: “Anh ấy đang mưu toan cho tương lai.”

Trong văn học: Mưu toan thường xuất hiện trong tiểu thuyết, truyện cổ tích để miêu tả nhân vật phản diện hoặc những âm mưu đen tối.

Mưu toan có nguồn gốc từ đâu?

Từ “mưu toan” có nguồn gốc Hán Việt, được ghép từ hai chữ “mưu” (謀 – bày mưu, tính kế) và “toan” (算 – tính toán, dự định). Từ này du nhập vào tiếng Việt từ lâu đời và được sử dụng phổ biến trong văn viết.

Sử dụng “mưu toan” khi muốn diễn tả hành động lên kế hoạch bí mật, thường với mục đích không chính đáng.

Cách sử dụng “Mưu toan”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “mưu toan” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Mưu toan” trong tiếng Việt

Động từ: Chỉ hành động tính toán, lập kế hoạch. Ví dụ: mưu toan hại người, mưu toan chiếm đoạt.

Danh từ: Chỉ kế hoạch, âm mưu đã được sắp đặt. Ví dụ: “Mưu toan của hắn đã bị vạch trần.”

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Mưu toan”

Từ “mưu toan” được dùng trong nhiều ngữ cảnh khác nhau, đặc biệt khi nói về âm mưu, kế hoạch bí mật:

Ví dụ 1: “Tên gian thương mưu toan lừa đảo khách hàng.”

Phân tích: Dùng như động từ, chỉ hành động lập kế hoạch xấu.

Ví dụ 2: “Mọi mưu toan của kẻ địch đều thất bại.”

Phân tích: Dùng như danh từ, chỉ âm mưu đã được lên kế hoạch.

Ví dụ 3: “Cô ấy mưu toan rời khỏi công ty để khởi nghiệp.”

Phân tích: Dùng với nghĩa trung tính, chỉ việc dự tính, lên kế hoạch.

Ví dụ 4: “Đừng mưu toan điều gì sau lưng người khác.”

Phân tích: Động từ mang hàm ý cảnh báo về hành vi không đúng đắn.

Ví dụ 5: “Mưu toan của nhân vật phản diện trong phim rất tinh vi.”

Phân tích: Danh từ chỉ kế hoạch phức tạp, được sắp đặt kỹ lưỡng.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Mưu toan”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “mưu toan” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “mưu toan” với “mong muốn” (khao khát điều tốt đẹp).

Cách dùng đúng: “Hắn mưu toan hại người” (không phải “mong muốn hại người” vì mưu toan nhấn mạnh sự tính toán bí mật).

Trường hợp 2: Dùng “mưu toan” trong ngữ cảnh quá tích cực.

Cách dùng đúng: Nên dùng “dự định”, “lên kế hoạch” thay vì “mưu toan” khi nói về điều tốt đẹp.

“Mưu toan”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “mưu toan”:

Kết luận

Mưu toan là gì? Tóm lại, mưu toan là hành động tính toán, lập kế hoạch bí mật, thường mang hàm ý tiêu cực. Hiểu đúng từ “mưu toan” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và tinh tế hơn.