Hiếm là gì? ✨ Ý nghĩa, cách dùng từ Hiếm

Hiếm là gì? Hiếm là tính từ chỉ trạng thái ít có, khó gặp, không phổ biến hoặc số lượng rất hạn chế so với bình thường. Đây là từ quen thuộc trong giao tiếp hàng ngày, mang nhiều sắc thái ý nghĩa khác nhau. Cùng khám phá chi tiết về nguồn gốc và cách sử dụng từ “hiếm” ngay bên dưới!

Hiếm nghĩa là gì?

Hiếm là tính từ dùng để chỉ sự vật, hiện tượng hoặc người ít xuất hiện, khó tìm thấy, có số lượng rất ít so với mức thông thường. Đây là từ thuần Việt, được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngữ cảnh.

Trong tiếng Việt, từ “hiếm” còn được sử dụng với nhiều nghĩa khác nhau:

Trong đời sống: “Hiếm” chỉ những thứ khó kiếm, ít gặp như “đồ hiếm”, “hàng hiếm”, “của hiếm”, “người tài hiếm có”.

Trong y học: “Hiếm” xuất hiện trong các cụm từ như “bệnh hiếm gặp”, “nhóm máu hiếm”, “hiếm muộn” (khó có con).

Trong kinh tế: “Hiếm” gắn với giá trị khan hiếm, tài nguyên hiếm, kim loại hiếm – những thứ có giá trị cao do số lượng hạn chế.

Trong giao tiếp: “Hiếm khi”, “hiếm hoi”, “hiếm thấy” là các cụm từ phổ biến diễn tả tần suất thấp của sự việc.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Hiếm”

Từ “hiếm” có nguồn gốc thuần Việt, được sử dụng từ lâu đời trong ngôn ngữ dân gian để diễn tả sự khan hiếm, ít ỏi. Từ này xuất hiện trong nhiều thành ngữ, tục ngữ Việt Nam.

Sử dụng “hiếm” khi muốn diễn tả số lượng ít, khó tìm, không phổ biến hoặc tần suất thấp của sự vật, hiện tượng.

Cách sử dụng “Hiếm” đúng chính tả

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “hiếm” đúng trong văn nói và văn viết, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Hiếm” trong văn nói và viết

Trong văn nói: Từ “hiếm” thường dùng trong giao tiếp hàng ngày như “hiếm khi gặp”, “hiếm lắm”, “của hiếm”, “hiếm có khó tìm”.

Trong văn viết: “Hiếm” xuất hiện trong văn bản khoa học (loài hiếm, bệnh hiếm), báo chí (tài nguyên hiếm), văn học (khoảnh khắc hiếm hoi).

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Hiếm”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách dùng từ “hiếm” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Anh ấy hiếm khi đi làm muộn.”

Phân tích: “Hiếm khi” chỉ tần suất thấp, ít xảy ra của hành động.

Ví dụ 2: “Đây là loại lan rừng hiếm, rất khó tìm.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa đen, chỉ loài cây ít có trong tự nhiên.

Ví dụ 3: “Cô ấy có nhóm máu hiếm nên việc truyền máu gặp khó khăn.”

Phân tích: Chỉ nhóm máu có tỷ lệ rất thấp trong dân số.

Ví dụ 4: “Người tốt như anh ấy bây giờ hiếm lắm.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa bóng, khen ngợi phẩm chất đặc biệt, ít người có được.

Ví dụ 5: “Vợ chồng họ hiếm muộn đường con cái.”

Phân tích: “Hiếm muộn” là cụm từ chỉ tình trạng khó có con, thường dùng trong y học và đời sống.

“Hiếm”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “hiếm”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Khan hiếm Phổ biến
Hiếm hoi Thường xuyên
Ít có Đầy rẫy
Khó tìm Dễ kiếm
Quý hiếm Thông dụng
Hiếm thấy Hay gặp

Kết luận

Hiếm là gì? Tóm lại, hiếm là tính từ chỉ sự ít có, khó gặp, số lượng hạn chế. Hiểu đúng từ “hiếm” giúp bạn diễn đạt chính xác mức độ khan hiếm của sự vật, hiện tượng trong giao tiếp và văn viết.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.