Dùi mài là gì? ⚙️ Nghĩa, giải thích Dùi mài

Dùi mài là gì? Dùi mài là thành ngữ chỉ sự kiên trì, chăm chỉ học tập hoặc rèn luyện không ngừng nghỉ để đạt được mục tiêu. Cụm từ này thường xuất hiện trong thành ngữ “dùi mài kinh sử”, ca ngợi tinh thần hiếu học của người xưa. Cùng khám phá nguồn gốc, ý nghĩa sâu sắc và cách sử dụng “dùi mài” ngay bên dưới!

Dùi mài nghĩa là gì?

Dùi mài là động từ ghép, chỉ hành động mài giũa, trau dồi kiến thức hoặc kỹ năng một cách bền bỉ, miệt mài. Đây là cụm từ Hán Việt mang ý nghĩa tích cực về sự nỗ lực học tập.

Trong tiếng Việt, từ “dùi mài” được sử dụng với các nghĩa:

Trong văn học cổ điển: “Dùi mài” thường đi kèm với “kinh sử”, tạo thành thành ngữ “dùi mài kinh sử” – chỉ việc chăm chỉ đọc sách, học hành để thi cử đỗ đạt.

Trong đời sống hiện đại: Cụm từ này dùng để khen ngợi ai đó kiên trì rèn luyện, trau dồi bản thân trong bất kỳ lĩnh vực nào.

Theo nghĩa bóng: “Dùi mài” tượng trưng cho quá trình gian khổ nhưng đáng quý để hoàn thiện bản thân, giống như mài ngọc để tỏa sáng.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Dùi mài”

Từ “dùi mài” có nguồn gốc từ Hán Việt, xuất phát từ hình ảnh người học trò xưa miệt mài đèn sách, mài mực viết chữ suốt đêm ngày. Thành ngữ này phổ biến trong văn hóa khoa cử phong kiến Việt Nam.

Sử dụng “dùi mài” khi nói về sự kiên trì học tập, rèn luyện hoặc khen ngợi tinh thần hiếu học, cầu tiến của ai đó.

Cách sử dụng “Dùi mài” đúng chính tả

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “dùi mài” đúng trong văn nói và văn viết.

Cách dùng “Dùi mài” trong văn nói và viết

Trong văn nói: “Dùi mài” thường xuất hiện trong lời khuyên, động viên về việc học tập. Ví dụ: “Con phải dùi mài kinh sử mới nên người.”

Trong văn viết: Cụm từ này phổ biến trong văn học, báo chí khi viết về giáo dục, tinh thần hiếu học hoặc ca ngợi những tấm gương vượt khó.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Dùi mài”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách dùng từ “dùi mài” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Anh ấy dùi mài kinh sử suốt mười năm mới đỗ tiến sĩ.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa truyền thống, chỉ việc học hành chăm chỉ để đạt học vị cao.

Ví dụ 2: “Muốn thành công, phải dùi mài kỹ năng mỗi ngày.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa hiện đại, nhấn mạnh sự rèn luyện liên tục trong công việc.

Ví dụ 3: “Nghệ sĩ piano ấy đã dùi mài từ năm lên 5 tuổi.”

Phân tích: Chỉ quá trình luyện tập bền bỉ trong lĩnh vực nghệ thuật.

Ví dụ 4: “Cha mẹ luôn khuyên con cái dùi mài đèn sách.”

Phân tích: Lời khuyên về việc chăm chỉ học hành, thường gặp trong gia đình Việt.

Ví dụ 5: “Nhờ dùi mài không ngừng, cô ấy từ học sinh trung bình trở thành thủ khoa.”

Phân tích: Ca ngợi kết quả của sự kiên trì, nỗ lực vượt bậc.

“Dùi mài”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “dùi mài”:

Kết luận

Dùi mài là gì? Tóm lại, dùi mài là cụm từ chỉ sự kiên trì, miệt mài học tập và rèn luyện để đạt thành công. Hiểu đúng từ “dùi mài” giúp bạn trân trọng hơn tinh thần hiếu học trong văn hóa Việt Nam.