Cậy là gì? 💪 Ý nghĩa và cách hiểu từ Cậy

Cậy là gì? Cậy là động từ trong tiếng Việt, mang nghĩa dựa vào, nhờ vào ai hoặc điều gì đó; hoặc dùng vật cứng để nạy, bẩy một vật khác. Từ “cậy” xuất hiện phổ biến trong giao tiếp hàng ngày và văn học với nhiều sắc thái ý nghĩa khác nhau. Cùng khám phá chi tiết cách dùng từ “cậy” đúng ngữ cảnh ngay bên dưới!

Cậy nghĩa là gì?

Cậy là động từ chỉ hành động dựa vào, trông nhờ vào người khác hoặc một thế lực nào đó; ngoài ra còn mang nghĩa dùng vật cứng để nạy, bẩy vật khác ra. Đây là từ thuần Việt được sử dụng rộng rãi trong đời sống.

Trong tiếng Việt, từ “cậy” được dùng với các nghĩa chính:

Nghĩa 1 – Dựa vào, nhờ vào: Chỉ việc tin tưởng, trông cậy vào ai đó hoặc điều gì đó. Ví dụ: “cậy nhờ”, “cậy thế”, “cậy quyền”.

Nghĩa 2 – Nhờ ai làm việc gì: Thể hiện sự nhờ vả, gửi gắm. Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du viết: “Cậy em, em có chịu lời” – đây là cách dùng trang trọng, thể hiện sự tin tưởng sâu sắc.

Nghĩa 3 – Nạy, bẩy: Dùng vật cứng để tách, mở vật khác. Ví dụ: “cậy nắp hộp”, “cậy cửa”.

Trong văn học: “Cậy” thường mang sắc thái trang trọng, thể hiện sự gửi gắm niềm tin lớn lao.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Cậy”

Từ “cậy” có nguồn gốc thuần Việt, được sử dụng từ lâu đời trong ngôn ngữ dân gian và văn học cổ điển. Đây là từ quen thuộc trong kho tàng tiếng Việt.

Sử dụng “cậy” khi muốn diễn đạt sự nhờ vả, tin tưởng hoặc hành động nạy, bẩy vật gì đó.

Cách sử dụng “Cậy” đúng chính tả

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “cậy” đúng trong văn nói và văn viết, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Cậy” trong văn nói và viết

Trong văn nói: Từ “cậy” thường xuất hiện trong các cụm như “cậy nhờ”, “nhờ cậy”, “cậy thế cậy quyền”. Ngoài ra còn dùng khi nói về hành động nạy, bẩy: “cậy nắp”, “cậy đinh”.

Trong văn viết: “Cậy” xuất hiện trong văn học (đặc biệt thơ ca cổ điển), văn bản hành chính pháp luật (cậy quyền, cậy thế), và giao tiếp thông thường.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Cậy”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách dùng từ “cậy” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Cậy em, em có chịu lời, ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.”

Phân tích: Trích Truyện Kiều, “cậy” ở đây mang nghĩa nhờ vả, gửi gắm niềm tin sâu sắc.

Ví dụ 2: “Anh ấy hay cậy quyền cậy thế để bắt nạt người khác.”

Phân tích: “Cậy” mang nghĩa ỷ lại, dựa vào quyền lực – sắc thái tiêu cực.

Ví dụ 3: “Tôi cậy nhờ anh giúp đỡ việc này.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa nhờ vả, tin tưởng giao phó công việc.

Ví dụ 4: “Thợ sửa chữa dùng xà beng cậy nắp cống.”

Phân tích: “Cậy” mang nghĩa nạy, bẩy – hành động vật lý.

Ví dụ 5: “Đừng cậy giàu mà khinh người nghèo khó.”

Phân tích: “Cậy” nghĩa là ỷ lại vào sự giàu có – lời khuyên răn về đạo đức.

“Cậy”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “cậy”:

Kết luận

Cậy là gì? Tóm lại, cậy là từ thuần Việt mang nghĩa nhờ vả, dựa vào hoặc nạy bẩy. Hiểu đúng từ “cậy” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và tinh tế hơn.