Cảm thức là gì? 🧠 Nghĩa, giải thích Cảm thức

Cảm thức là gì? Cảm thức là khả năng nhận biết, cảm nhận thế giới xung quanh thông qua các giác quan và ý thức, từ đó hình thành những hiểu biết, cảm xúc về sự vật, hiện tượng. Đây là khái niệm quan trọng trong triết học, tâm lý học và nghệ thuật. Cùng khám phá chi tiết về ý nghĩa và cách sử dụng từ “cảm thức” ngay bên dưới!

Cảm thức nghĩa là gì?

Cảm thức là quá trình nhận thức thế giới khách quan thông qua cảm giác, tri giác và ý thức chủ quan của con người. Đây là danh từ chỉ một trạng thái tinh thần phức hợp, kết hợp giữa cảm nhận và nhận thức.

Trong tiếng Việt, từ “cảm thức” được sử dụng với nhiều sắc thái:

Trong triết học: Cảm thức là giai đoạn đầu của quá trình nhận thức, khi con người tiếp nhận thông tin từ thế giới bên ngoài thông qua các giác quan trước khi xử lý bằng tư duy logic.

Trong văn học nghệ thuật: Cảm thức thẩm mỹ là khả năng cảm nhận cái đẹp, cái tinh tế trong tác phẩm nghệ thuật. Ví dụ: “Cảm thức mùa thu trong thơ Xuân Diệu rất sâu lắng.”

Trong đời sống: Cảm thức còn được hiểu là trực giác, linh cảm về một điều gì đó. Ví dụ: “Cô ấy có cảm thức nhạy bén về nguy hiểm.”

Nguồn gốc và xuất xứ của “Cảm thức”

Từ “cảm thức” có nguồn gốc Hán Việt, trong đó “cảm” nghĩa là cảm nhận, xúc động; “thức” nghĩa là ý thức, nhận biết. Ghép lại, cảm thức mang ý nghĩa sự nhận biết thông qua cảm nhận.

Sử dụng “cảm thức” khi muốn diễn tả khả năng cảm nhận sâu sắc, nhận thức tinh tế về một vấn đề nào đó, đặc biệt trong lĩnh vực nghệ thuật và triết học.

Cách sử dụng “Cảm thức” đúng chính tả

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “cảm thức” đúng trong văn nói và văn viết, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Cảm thức” trong văn nói và viết

Trong văn nói: Từ “cảm thức” ít dùng trong giao tiếp thông thường, chủ yếu xuất hiện trong các cuộc thảo luận học thuật, nghệ thuật như “cảm thức về cái đẹp”, “cảm thức thời đại”.

Trong văn viết: “Cảm thức” xuất hiện phổ biến trong văn bản học thuật (cảm thức triết học), phê bình văn học (cảm thức thẩm mỹ), nghiên cứu văn hóa (cảm thức dân tộc).

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Cảm thức”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách dùng từ “cảm thức” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Cảm thức về thiên nhiên trong thơ Nguyễn Trãi rất sâu sắc và tinh tế.”

Phân tích: Dùng để chỉ khả năng cảm nhận thiên nhiên được thể hiện qua tác phẩm văn học.

Ví dụ 2: “Nghệ sĩ cần có cảm thức thẩm mỹ tốt để sáng tạo nghệ thuật.”

Phân tích: Chỉ khả năng nhận biết và cảm nhận cái đẹp, yếu tố cần thiết cho người làm nghệ thuật.

Ví dụ 3: “Cảm thức về thời gian trong tiểu thuyết hiện đại rất khác biệt.”

Phân tích: Diễn tả cách nhận thức, cảm nhận về thời gian được phản ánh trong văn học.

Ví dụ 4: “Ông ấy có cảm thức nhạy bén về thị trường kinh doanh.”

Phân tích: Chỉ khả năng nhận biết, đánh giá nhanh nhạy về một lĩnh vực cụ thể.

Ví dụ 5: “Cảm thức cộng đồng giúp gắn kết các thành viên trong xã hội.”

Phân tích: Chỉ ý thức chung, sự nhận biết về mối liên hệ giữa các cá nhân trong tập thể.

“Cảm thức”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “cảm thức”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Cảm nhận Vô thức
Nhận thức Vô cảm
Tri giác Mê muội
Ý thức Tê liệt
Trực giác Chai lì
Linh cảm Đờ đẫn

Kết luận

Cảm thức là gì? Tóm lại, cảm thức là khả năng cảm nhận và nhận thức thế giới thông qua giác quan và ý thức. Hiểu đúng từ “cảm thức” giúp bạn diễn đạt chính xác hơn trong các lĩnh vực học thuật và nghệ thuật.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.