Cải biến là gì? 🔄 Ý nghĩa và cách hiểu Cải biến

Cải biến là gì? Cải biến là động từ chỉ hành động làm cho thay đổi thành khác trước một cách rõ rệt, biến đổi sự vật, sự việc về bản chất hoặc hình thức. Đây là từ Hán-Việt thường dùng trong văn viết, chính trị và đời sống. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách sử dụng và phân biệt “cải biến” với các từ tương tự nhé!

Cải biến nghĩa là gì?

Cải biến là động từ mang nghĩa làm cho thay đổi thành khác trước rõ rệt, biến đổi một sự vật hoặc sự việc nào đó. Từ này thường được sử dụng khi nói về những thay đổi mang tính căn bản, sâu sắc.

Trong đời sống, “cải biến” xuất hiện ở nhiều ngữ cảnh:

Trong kinh tế – xã hội: Cải biến nền công nghiệp, cải biến cơ cấu sản xuất, cải biến phương thức kinh doanh.

Trong văn học: Nhà thơ Bạch Cư Dị từng viết: “Nhân vật nhật cải biến” – nghĩa là người và vật mỗi ngày một đổi khác.

Lưu ý: Cải biến khác với cải biên. Cải biên nghĩa là sửa đổi hoặc biên soạn lại cho phù hợp yêu cầu mới, còn cải biến là thay đổi, biến đổi về bản chất.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Cải biến”

“Cải biến” là từ Hán-Việt, phiên âm từ chữ Hán 改變. Trong đó: “cải” (改) nghĩa là thay đổi, sửa đổi; “biến” (變) nghĩa là biến đổi, đổi khác. Kết hợp lại mang nghĩa làm cho đổi khác đi.

Sử dụng “cải biến” khi muốn diễn đạt sự thay đổi căn bản, mang tính chất chuyển đổi rõ rệt về bản chất hoặc hình thức của sự vật.

Cải biến sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “cải biến” được dùng khi nói về việc thay đổi căn bản nền kinh tế, xã hội, tư tưởng, hoặc khi muốn nhấn mạnh sự biến đổi sâu sắc của sự vật, hiện tượng.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Cải biến”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “cải biến” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Đất nước ta đang cải biến nền công nghiệp lạc hậu thành nền công nghiệp hiện đại.”

Phân tích: Dùng để chỉ sự thay đổi căn bản về cơ cấu và trình độ công nghiệp quốc gia.

Ví dụ 2: “Anh ấy đã cải biến hoàn toàn lối sống của mình sau biến cố lớn.”

Phân tích: Chỉ sự thay đổi sâu sắc về thói quen, cách sống của một người.

Ví dụ 3: “Chính sách mới nhằm cải biến bộ mặt nông thôn Việt Nam.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh chính trị, chỉ việc thay đổi toàn diện diện mạo vùng nông thôn.

Ví dụ 4: “Công nghệ số đang cải biến cách con người làm việc và giao tiếp.”

Phân tích: Nhấn mạnh sự biến đổi mạnh mẽ do tác động của công nghệ.

Ví dụ 5: “Cần cải biến tư duy để thích ứng với thời đại mới.”

Phân tích: Chỉ việc thay đổi cách nghĩ, quan điểm một cách căn bản.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Cải biến”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “cải biến”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Biến đổi Duy trì
Thay đổi Bảo tồn
Cải tạo Giữ nguyên
Cải tiến Bảo thủ
Chuyển đổi Cố định
Đổi mới Ổn định

Dịch “Cải biến” sang các ngôn ngữ

Tiếng Việt Tiếng Trung Tiếng Anh Tiếng Nhật Tiếng Hàn
Cải biến 改變 (Gǎibiàn) Transform / Change 改変 (Kaihen) 개변 (Gaebyeon)

Kết luận

Cải biến là gì? Tóm lại, cải biến là từ Hán-Việt chỉ hành động làm cho thay đổi rõ rệt, biến đổi căn bản về bản chất hoặc hình thức. Hiểu đúng từ này giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và phong phú hơn.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.