Bước Sóng là gì? 📡 Nghĩa, giải thích trong vật lý

Bước sóng là gì? Bước sóng là khoảng cách giữa hai điểm liên tiếp có cùng pha dao động trên một sóng, thường được đo từ đỉnh sóng này đến đỉnh sóng kế tiếp. Đây là khái niệm quan trọng trong vật lý, ứng dụng rộng rãi trong ánh sáng, âm thanh và viễn thông. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và cách sử dụng từ “bước sóng” trong tiếng Việt nhé!

Bước sóng nghĩa là gì?

Bước sóng là đại lượng vật lý biểu thị khoảng cách ngắn nhất giữa hai điểm dao động cùng pha trên phương truyền sóng, ký hiệu là λ (lambda), đơn vị đo thường là mét (m) hoặc nanomet (nm).

Trong các lĩnh vực khác nhau, “bước sóng” được hiểu như sau:

Trong vật lý: Bước sóng là một trong ba đại lượng đặc trưng của sóng (cùng với tần số và biên độ). Công thức tính: λ = v/f (v là vận tốc truyền sóng, f là tần số).

Trong quang học: Bước sóng ánh sáng quyết định màu sắc mà mắt người nhìn thấy. Ánh sáng đỏ có bước sóng dài (khoảng 700nm), ánh sáng tím có bước sóng ngắn (khoảng 400nm).

Trong viễn thông: Bước sóng được sử dụng để phân loại các loại sóng vô tuyến, sóng wifi, sóng 4G/5G phục vụ truyền thông tin.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Bước sóng”

Thuật ngữ “bước sóng” được dịch từ tiếng Anh “wavelength”, xuất hiện trong vật lý học từ thế kỷ 19 khi các nhà khoa học nghiên cứu về bản chất của sóng và ánh sáng.

Sử dụng “bước sóng” khi nói về các hiện tượng sóng trong vật lý, quang học, âm học, hoặc khi mô tả đặc tính của sóng điện từ trong viễn thông.

Bước sóng sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “bước sóng” được dùng trong vật lý để mô tả đặc tính sóng, trong quang học khi nói về màu sắc ánh sáng, và trong viễn thông khi phân loại các loại sóng truyền thông.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Bước sóng”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “bước sóng” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Ánh sáng màu xanh lá cây có bước sóng khoảng 500-565 nanomet.”

Phân tích: Dùng trong quang học, chỉ khoảng bước sóng tương ứng với màu xanh lá.

Ví dụ 2: “Tia hồng ngoại có bước sóng dài hơn ánh sáng nhìn thấy được.”

Phân tích: So sánh bước sóng giữa các loại bức xạ điện từ khác nhau.

Ví dụ 3: “Sóng wifi 5GHz có bước sóng ngắn hơn sóng 2.4GHz nên xuyên tường kém hơn.”

Phân tích: Ứng dụng khái niệm bước sóng trong công nghệ viễn thông.

Ví dụ 4: “Bước sóng của âm thanh quyết định độ cao thấp của âm.”

Phân tích: Áp dụng trong âm học, bước sóng ngắn tương ứng với âm cao.

Ví dụ 5: “Hai người nói chuyện rất hợp, như cùng một bước sóng vậy.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa bóng, chỉ sự đồng điệu trong suy nghĩ và cảm xúc.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Bước sóng”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ liên quan đến “bước sóng”:

Từ Đồng Nghĩa / Liên Quan Từ Trái Nghĩa / Đối Lập
Wavelength Tần số (nghịch đảo)
Chu kỳ không gian Chu kỳ thời gian
Lambda (λ) Tần số (f)
Độ dài sóng Biên độ sóng
Khoảng sóng Cường độ sóng

Dịch “Bước sóng” sang các ngôn ngữ

Tiếng Việt Tiếng Trung Tiếng Anh Tiếng Nhật Tiếng Hàn
Bước sóng 波长 (Bōcháng) Wavelength 波長 (Hachō) 파장 (Pajang)

Kết luận

Bước sóng là gì? Tóm lại, bước sóng là khoảng cách giữa hai điểm cùng pha liên tiếp trên sóng, là khái niệm quan trọng trong vật lý và có ứng dụng rộng rãi trong đời sống từ ánh sáng, âm thanh đến viễn thông.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.