Yết hậu là gì? 👄 Nghĩa Yết hậu
Yết hậu là gì? Yết hậu là thể thơ trào phúng dân gian Việt Nam gồm 4 câu, trong đó câu cuối bất ngờ “bẻ lái” tạo tiếng cười hoặc ý nghĩa châm biếm. Đây là hình thức văn học độc đáo thể hiện sự thông minh, hóm hỉnh của người Việt. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, đặc điểm và cách sáng tác thơ yết hậu ngay bên dưới!
Yết hậu nghĩa là gì?
Yết hậu là thể loại thơ dân gian Việt Nam có cấu trúc 4 câu, đặc trưng bởi câu cuối mang tính bất ngờ, hài hước hoặc châm biếm sâu cay. Đây là danh từ chỉ một thể loại văn học trào phúng.
Trong tiếng Việt, từ “yết hậu” được hiểu như sau:
Nghĩa Hán Việt: “Yết” (揭) nghĩa là vén lên, mở ra; “hậu” (後) nghĩa là phía sau. Yết hậu có thể hiểu là “mở ra phía sau” – ám chỉ câu cuối bài thơ bất ngờ hé lộ ý nghĩa thật.
Nghĩa trong văn học: Thể thơ 4 câu với 3 câu đầu tạo tình huống bình thường, câu cuối đột ngột “lật kèo” tạo hiệu ứng bất ngờ.
Đặc điểm nổi bật: Câu thứ 4 thường rất ngắn, chỉ 2-4 chữ, tạo độ “sốc” và tiếng cười cho người đọc.
Yết hậu có nguồn gốc từ đâu?
Thơ yết hậu có nguồn gốc từ văn học dân gian Việt Nam, ra đời trong môi trường sinh hoạt làng xã, nơi người dân dùng tiếng cười để phê phán thói hư tật xấu. Thể thơ này phát triển mạnh từ thời trung đại.
Sử dụng “yết hậu” khi nói về thể loại thơ trào phúng hoặc khi sáng tác văn vần mang tính châm biếm, hài hước.
Cách sử dụng “Yết hậu”
Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “yết hậu” và cấu trúc thể thơ này trong tiếng Việt.
Cách dùng “Yết hậu” trong tiếng Việt
Danh từ: Chỉ thể loại thơ trào phúng 4 câu. Ví dụ: thơ yết hậu, bài yết hậu, thể yết hậu.
Cấu trúc thơ yết hậu: Câu 1-2-3 tạo tình huống, câu 4 ngắn gọn, bẻ lái bất ngờ.
Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Yết hậu”
Từ “yết hậu” và thể thơ này được dùng trong nhiều ngữ cảnh văn học, đời sống:
Ví dụ 1:
“Con cò chết rũ trên cây
Cò con mở lịch xem ngày làm ma
Cà cuống uống rượu la đà
Chim ri ríu rít bò ra lấy phần”
Phân tích: Ba câu đầu tả cảnh nghiêm túc, câu cuối “bò ra lấy phần” châm biếm thói tham ăn.
Ví dụ 2:
“Chồng người đi ngược về xuôi
Chồng em ngồi bếp sờ đuôi con mèo”
Phân tích: Câu đầu ca ngợi chồng người, câu sau hạ thấp chồng mình – tạo tiếng cười trào phúng.
Ví dụ 3:
“Bà già đi chợ Cầu Đông
Xem một quẻ bói lấy chồng lợi chăng
Thầy bói gieo quẻ nói rằng
Lợi thì có lợi nhưng răng chẳng còn”
Phân tích: Chơi chữ “lợi” (lợi ích) và “lợi” (nướu răng), câu cuối bất ngờ tạo tiếng cười.
Ví dụ 4: “Thơ yết hậu là nghệ thuật trào phúng đặc sắc của dân gian Việt Nam.”
Phân tích: Dùng như danh từ chỉ thể loại văn học.
Lỗi thường gặp khi sử dụng “Yết hậu”
Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “yết hậu” trong tiếng Việt:
Trường hợp 1: Nhầm “yết hậu” với “yết hầu” (cổ họng).
Cách dùng đúng: “Yết hậu” là thể thơ; “yết hầu” là bộ phận cơ thể.
Trường hợp 2: Viết sai thành “diết hậu” hoặc “yết hầu”.
Cách dùng đúng: Luôn viết là “yết hậu” khi nói về thể thơ trào phúng.
Trường hợp 3: Nhầm lẫn yết hậu với thơ lục bát thông thường.
Cách dùng đúng: Yết hậu bắt buộc có câu cuối ngắn, bất ngờ, mang tính châm biếm.
“Yết hậu”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa
Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “yết hậu”:
| Từ Đồng Nghĩa | Từ Trái Nghĩa |
|---|---|
| Thơ trào phúng | Thơ trữ tình |
| Thơ châm biếm | Thơ ca ngợi |
| Thơ hài hước | Thơ bi ai |
| Thơ đả kích | Thơ tụng ca |
| Thơ giễu nhại | Thơ trang nghiêm |
| Văn vần trào lộng | Thơ thiền |
Kết luận
Yết hậu là gì? Tóm lại, yết hậu là thể thơ trào phúng dân gian 4 câu với câu cuối bất ngờ tạo tiếng cười. Hiểu đúng “yết hậu” giúp bạn thưởng thức và sáng tác văn học dân gian Việt Nam hiệu quả hơn.
