Vô liêm sỉ là gì? 😔 Nghĩa

Vô liêm sỉ là gì? Vô liêm sỉ là thái độ không biết xấu hổ, thiếu đạo đức và không còn lòng tự trọng trong hành vi, lời nói. Người vô liêm sỉ thường làm điều sai trái mà không hề áy náy hay hối hận. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách nhận biết và phân biệt vô liêm sỉ với các khái niệm liên quan ngay bên dưới!

Vô liêm sỉ là gì?

Vô liêm sỉ là trạng thái tâm lý và hành vi của người không còn biết xấu hổ, mất đi lòng tự trọng và chuẩn mực đạo đức. Đây là tính từ mang nghĩa tiêu cực, dùng để chỉ những người hành xử trái với luân thường đạo lý mà không hề hổ thẹn.

Trong tiếng Việt, từ “vô liêm sỉ” có thể hiểu theo nhiều khía cạnh:

Nghĩa gốc: Chỉ người không có liêm sỉ, tức không biết xấu hổ trước hành vi sai trái của bản thân.

Nghĩa mở rộng: Dùng để phê phán những người làm việc xấu, lừa dối, phản bội mà vẫn tỏ ra bình thản, không hề ăn năn.

Trong giao tiếp: Từ này thường xuất hiện khi người ta muốn chỉ trích ai đó có hành vi đáng lên án về mặt đạo đức.

Vô liêm sỉ có nguồn gốc từ đâu?

Từ “vô liêm sỉ” có nguồn gốc Hán Việt, trong đó “vô” nghĩa là không có, “liêm” là trong sạch, “sỉ” là biết xấu hổ. Ghép lại, “vô liêm sỉ” chỉ người không còn sự trong sạch và không biết hổ thẹn.

Sử dụng “vô liêm sỉ” khi muốn phê phán người có hành vi trái đạo đức, thiếu tự trọng hoặc làm điều xấu mà không biết nhục.

Cách sử dụng “Vô liêm sỉ”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “vô liêm sỉ” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Vô liêm sỉ” trong tiếng Việt

Văn viết: Thường xuất hiện trong các bài phê bình, báo chí, văn học để chỉ trích nhân vật hoặc hành vi thiếu đạo đức.

Văn nói: Dùng trong giao tiếp hàng ngày khi muốn bày tỏ sự phẫn nộ trước hành vi đáng lên án của ai đó.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Vô liêm sỉ”

Từ “vô liêm sỉ” được dùng trong nhiều tình huống khác nhau để phê phán hành vi thiếu đạo đức:

Ví dụ 1: “Hắn lừa tiền người già rồi còn cười đắc ý, đúng là vô liêm sỉ.”

Phân tích: Chỉ người làm việc xấu mà không hề xấu hổ, còn tỏ ra hãnh diện.

Ví dụ 2: “Phản bội bạn bè mà vẫn tỉnh bơ, thật vô liêm sỉ.”

Phân tích: Dùng để lên án hành vi phản bội không biết hối hận.

Ví dụ 3: “Kẻ vô liêm sỉ thì không đáng để kết giao.”

Phân tích: Dùng như danh từ, chỉ loại người thiếu đạo đức.

Ví dụ 4: “Anh ta nói dối trắng trợn mà mặt không đổi sắc, vô liêm sỉ quá.”

Phân tích: Nhấn mạnh sự trơ trẽn, không biết xấu hổ khi nói dối.

Ví dụ 5: “Làm sai còn đổ lỗi cho người khác, hành vi vô liêm sỉ.”

Phân tích: Chỉ thái độ không nhận trách nhiệm, thiếu tự trọng.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Vô liêm sỉ”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “vô liêm sỉ” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “vô liêm sỉ” với “vô duyên” (thiếu duyên dáng, không biết ý tứ).

Cách dùng đúng: “Vô liêm sỉ” nặng hơn, chỉ sự mất đạo đức; “vô duyên” chỉ thiếu khéo léo trong giao tiếp.

Trường hợp 2: Lạm dụng từ “vô liêm sỉ” cho những lỗi nhỏ không đáng.

Cách dùng đúng: Chỉ dùng khi hành vi thực sự nghiêm trọng, vi phạm chuẩn mực đạo đức.

“Vô liêm sỉ”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “vô liêm sỉ”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Trơ trẽn Liêm sỉ
Mặt dày Tự trọng
Vô sỉ Biết xấu hổ
Trơ tráo Đạo đức
Bất liêm Chính trực
Dày mặt Thanh liêm

Kết luận

Vô liêm sỉ là gì? Tóm lại, vô liêm sỉ là thái độ không biết xấu hổ, mất đi lòng tự trọng và chuẩn mực đạo đức. Hiểu đúng từ “vô liêm sỉ” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và nhận diện những hành vi đáng lên án trong cuộc sống.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.