Vô lí là gì? 😔 Nghĩa Vô lí

Vô lí là gì? Vô lí là tính từ chỉ điều không hợp lẽ phải, thiếu logic hoặc không thể chấp nhận được theo lý trí thông thường. Đây là từ Hán Việt thường dùng để phản bác ý kiến hoặc phê phán hành vi trái với lẽ thường. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách sử dụng và phân biệt “vô lí” với các từ tương tự ngay bên dưới!

Vô lí nghĩa là gì?

Vô lí là từ chỉ những điều không có lý lẽ, không hợp logic, đi ngược lại suy nghĩ và nhận thức thông thường của con người. Đây là tính từ mang sắc thái phủ định, thường dùng để phản đối hoặc bày tỏ sự không đồng tình.

Trong tiếng Việt, từ “vô lí” có các cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ điều thiếu căn cứ, không có cơ sở hợp lý. Ví dụ: yêu cầu vô lí, lập luận vô lí.

Nghĩa cảm xúc: Biểu thị sự bất bình, phẫn nộ trước điều bất công hoặc phi lý. Ví dụ: “Sao vô lí vậy!”

Trong giao tiếp: Thường dùng để phản bác ý kiến đối phương hoặc từ chối yêu cầu không chính đáng.

Vô lí có nguồn gốc từ đâu?

Từ “vô lí” có nguồn gốc Hán Việt, ghép từ “vô” (無 – không có) và “lí” (理 – lý lẽ, đạo lý). Nghĩa đen là “không có lý lẽ”, dùng để chỉ những gì trái với logic, lẽ phải.

Sử dụng “vô lí” khi muốn phản bác điều thiếu căn cứ hoặc không thể chấp nhận.

Cách sử dụng “Vô lí”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “vô lí” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Vô lí” trong tiếng Việt

Tính từ: Bổ nghĩa cho danh từ. Ví dụ: yêu cầu vô lí, đòi hỏi vô lí, lý do vô lí.

Vị ngữ: Đứng sau động từ “là” hoặc “thật”. Ví dụ: “Điều đó thật vô lí.”

Thán từ: Biểu thị cảm xúc bất bình. Ví dụ: “Vô lí quá!”

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Vô lí”

Từ “vô lí” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh đời sống:

Ví dụ 1: “Anh ta đưa ra yêu cầu vô lí, buộc nhân viên làm việc 16 tiếng mỗi ngày.”

Phân tích: Tính từ bổ nghĩa cho “yêu cầu”, chỉ đòi hỏi không hợp lý.

Ví dụ 2: “Vô lí quá! Tôi đã đặt hàng trước mà lại không có phần.”

Phân tích: Thán từ biểu thị sự bất bình, phẫn nộ.

Ví dụ 3: “Lập luận của bạn hoàn toàn vô lí, thiếu bằng chứng thuyết phục.”

Phân tích: Vị ngữ đánh giá lập luận thiếu logic.

Ví dụ 4: “Giá cả tăng vô lí trong mùa dịch khiến người dân bức xúc.”

Phân tích: Tính từ bổ nghĩa cho động từ “tăng”, chỉ mức tăng bất thường.

Ví dụ 5: “Đừng có vô lí như vậy, ai cũng có quyền được nghỉ ngơi.”

Phân tích: Dùng trong giao tiếp để khuyên nhủ, phản bác hành vi không đúng.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Vô lí”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “vô lí” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “vô lí” với “vô lý” (cả hai đều đúng chính tả).

Cách dùng đúng: Cả “vô lí” và “vô lý” đều được chấp nhận trong tiếng Việt, nghĩa tương đương.

Trường hợp 2: Nhầm “vô lí” với “phi lý”.

Cách dùng đúng: “Vô lí” thiên về nghĩa không hợp lẽ phải, “phi lý” nhấn mạnh tính chất trái logic, mang sắc thái học thuật hơn.

“Vô lí”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “vô lí”:

Kết luận

Vô lí là gì? Tóm lại, vô lí là từ chỉ điều không hợp lẽ phải, thiếu logic. Hiểu đúng từ “vô lí” giúp bạn diễn đạt chính xác khi phản bác hoặc bày tỏ sự không đồng tình.