Vệ sinh trường học là trách nhiệm của lao công đúng hay sai?

Vệ sinh trường học là trách nhiệm của những người lao công là quan điểm sai lệch và phiến diện. Theo Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT của Bộ Y tế và Bộ Giáo dục và Đào tạo, giữ gìn vệ sinh trường học là trách nhiệm chung của toàn bộ thành viên nhà trường — từ ban giám hiệu, giáo viên, học sinh cho đến nhân viên lao công, mỗi đối tượng đảm nhận một phần việc riêng.

Vệ sinh trường học là trách nhiệm của những người lao công — quan điểm đúng hay sai?

Đây là quan điểm sai lệch. Trường học là không gian chung của toàn bộ giáo viên, học sinh và cán bộ nhân viên nên việc giữ gìn vệ sinh không thể đẩy riêng cho một nhóm người. Nhà trường thuê lao công để thực hiện các phần việc vệ sinh chuyên sâu và nặng nhọc như lau toilet, xử lý rác thải, tổng vệ sinh khuôn viên. Điều này hoàn toàn không đồng nghĩa với việc học sinh được phép xả rác, làm bẩn lớp học. Đây chính là đề bài nghị luận xã hội phản đối trong Sách giáo khoa Ngữ văn 7 tập 2, bộ Kết nối tri thức, trang 69.

Vì sao ý kiến “vệ sinh trường học chỉ là việc của lao công” là sai lệch

Ý kiến trên nhầm lẫn giữa phân công lao động và trách nhiệm cá nhân. Có bốn lý do cụ thể khiến quan điểm này không đứng vững:

• Trường học là môi trường chung: Học sinh, giáo viên, nhân viên đều sử dụng không gian trường, nên đều có trách nhiệm giữ gìn như giữ gìn chính ngôi nhà thứ hai của mình.
• Lao công không thể xử lý toàn bộ: Một người lao công không thể theo sau từng học sinh để nhặt vỏ kẹo, bã cao su trong ngăn bàn hay rác trong hộc ghế sau mỗi tiết học.
• Ỷ lại gây tổn hại nhân cách: Nếu học sinh mặc định xả rác vì “đã có lao công dọn”, các em đang tự hình thành thói quen vô trách nhiệm và thiếu tôn trọng lao động của người khác.
• Trái với lời dạy của Bác Hồ: Điều 4 trong “5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng” nêu rõ “Giữ gìn vệ sinh thật tốt” — đây là yêu cầu dành cho chính người học, không phải nhiệm vụ giao cho người khác.

Như vậy, lao công chỉ là một mắt xích trong hệ thống giữ gìn vệ sinh, chứ không phải người chịu toàn bộ trách nhiệm thay cho cộng đồng nhà trường.

Trách nhiệm giữ gìn vệ sinh trường học thuộc về những ai

Theo quy định của Thông tư 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT và thực tế tổ chức trong các cơ sở giáo dục Việt Nam, trách nhiệm vệ sinh trường học được phân chia cho nhiều bên. Bảng dưới đây tổng hợp vai trò cụ thể của từng đối tượng:

Có thể thấy lao công chỉ phụ trách một phần việc nhất định, trong khi học sinh giữ vai trò cốt lõi vì chính các em là người sử dụng phòng học và khuôn viên nhiều nhất trong ngày.

Ý nghĩa của việc học sinh tự giác tham gia vệ sinh trường học

Khi học sinh chủ động giữ gìn vệ sinh, lợi ích mang lại vượt xa một lớp học sạch sẽ. Các em nhận được giá trị giáo dục toàn diện từ những hành động nhỏ hằng ngày:

• Hình thành ý thức trách nhiệm với không gian chung và cộng đồng.
• Rèn luyện kỹ năng lao động, làm việc nhóm khi trực nhật và tổng vệ sinh.
• Biết trân trọng sức lao động của người khác, đặc biệt là các cô chú lao công.
• Giảm nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm do môi trường ô nhiễm.
• Tạo nền tảng cho nếp sống văn minh khi trưởng thành và ra ngoài xã hội.

Vì vậy, vệ sinh trường học không chỉ là nhiệm vụ cơ học mà còn là một bài học đạo đức và kỹ năng sống quan trọng đối với mỗi học sinh.

Dàn ý bài văn nghị luận phản đối ý kiến “vệ sinh trường học là trách nhiệm của lao công”

Đề bài này thuộc bài “Viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống (trình bày ý kiến phản đối)” trong Ngữ văn 7 tập 2. Học sinh có thể tham khảo dàn ý ba phần dưới đây để triển khai bài viết logic và thuyết phục.

1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề vệ sinh trường học và trích dẫn ý kiến “vệ sinh trường học là trách nhiệm của những người lao công đã được nhà trường trả lương”. Nêu rõ quan điểm phản đối ý kiến này.
2. Thân bài: Triển khai các luận điểm theo trình tự giải thích, phản biện, nêu quan điểm đúng đắn, bao gồm:
   • Giải thích khái niệm vệ sinh trường học và vai trò của công tác này.
   • Phân tích lý do ý kiến trên sai lệch: nhầm lẫn giữa phân công lao động và trách nhiệm cá nhân.
   • Chứng minh trách nhiệm vệ sinh là của toàn bộ cộng đồng nhà trường, dẫn chứng từ thực tế lớp học, quy định pháp luật và lời dạy của Bác Hồ.
   • Phê phán biểu hiện ỷ lại, xả rác bừa bãi của một bộ phận học sinh hiện nay.
   • Đề xuất giải pháp: nâng cao ý thức cá nhân, tổ chức trực nhật, giáo dục trong gia đình.
3. Kết bài: Khẳng định lại quan điểm phản đối, rút ra bài học về trách nhiệm và ý thức cộng đồng cho mỗi học sinh.

Câu hỏi thường gặp về đề bài “vệ sinh trường học là trách nhiệm của lao công”

Đề bài này thuộc sách giáo khoa nào?

Sách giáo khoa Ngữ văn 7 tập 2, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, trang 69, phần bài nghị luận phản đối.

Nên viết bài theo ý kiến đồng tình hay phản đối?

Phản đối. Đây là đề bài tiêu biểu để học sinh luyện viết dạng văn nghị luận trình bày ý kiến phản đối.

Có nên phủ nhận hoàn toàn vai trò của người lao công?

Không. Bài viết cần ghi nhận đóng góp của lao công và chỉ phản đối quan điểm quy toàn bộ trách nhiệm cho họ.

Dẫn chứng nào thường được sử dụng trong bài?

Lời dạy của Bác Hồ, Thông tư 13/2016, thực tế rác thải trong lớp học, nội quy trực nhật hằng ngày.

Tóm lại, vệ sinh trường học là trách nhiệm chung của toàn bộ cộng đồng nhà trường, không phải việc riêng của những người lao công. Khi mỗi học sinh ý thức được vai trò của mình trong việc giữ gìn môi trường học tập, các em không chỉ góp phần xây dựng ngôi trường xanh — sạch — đẹp mà còn rèn luyện nhân cách và tinh thần trách nhiệm cho chính mình.