Mống là gì? 👁️ Nghĩa, giải thích Mống

Mống là gì? Mống là danh từ thuần Việt mang nhiều nghĩa: cầu vồng cụt hiện ra ở chân trời, mầm non mới nhú, hoặc từ chỉ đơn vị người/động vật với số lượng ít ỏi. Đây là từ đa nghĩa phổ biến trong ca dao, tục ngữ Việt Nam. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và các thành ngữ liên quan đến từ “mống” nhé!

Mống nghĩa là gì?

Mống là danh từ có nhiều nghĩa khác nhau tùy theo ngữ cảnh sử dụng. Cụ thể:

Nghĩa 1 – Cầu vồng cụt: Mống chỉ đoạn cầu vồng ngắn hiện ra ở chân trời, thường xuất hiện trước hoặc sau mưa. Dân gian có câu: “Mống vàng thời nắng, mống trắng thời mưa” để dự báo thời tiết.

Nghĩa 2 – Mầm non: Mống còn chỉ mầm mới nhú từ hạt hoặc củ. Ví dụ: mống khoai, mọc mầm mọc mống.

Nghĩa 3 – Đơn vị chỉ người: Trong khẩu ngữ, mống dùng để đếm người hoặc động vật với số lượng ít, thường mang sắc thái coi thường. Ví dụ: “Chỉ còn mấy mống chạy thoát.”

Nghĩa 4 – Dại, thiếu khôn ngoan: Trong thành ngữ “Khôn sống, mống chết”, mống mang nghĩa người dại dột, kém hiểu biết.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Mống”

Từ “mống” có nguồn gốc từ tiếng Hán trung cổ, bắt nguồn từ nhiều chữ Hán khác nhau tùy theo nghĩa. Cụ thể: chữ 萌 (manh) nghĩa là mầm non; chữ 氓 (manh) nghĩa là người, dân thường; chữ 盲 (manh) nghĩa là dại, ngu dốt; và chữ 虹 (hồng) nghĩa là cầu vồng.

Sử dụng từ “mống” khi nói về hiện tượng cầu vồng cụt, mầm non thực vật, hoặc khi đếm số lượng người/động vật ít ỏi trong văn nói thông tục.

Mống sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “mống” được dùng khi mô tả cầu vồng cụt trên bầu trời, khi nói về mầm non đang nhú, hoặc trong giao tiếp hàng ngày để chỉ số lượng người/vật còn sót lại.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Mống”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “mống” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Mống bên đông, vồng bên tây, chẳng mưa dây thì bão giật.”

Phân tích: Đây là câu tục ngữ dự báo thời tiết. Mống ở đây chỉ cầu vồng cụt xuất hiện ở phía đông, báo hiệu sắp có mưa hoặc bão.

Ví dụ 2: “Mống vàng thời nắng, mống trắng thời mưa.”

Phân tích: Câu tục ngữ kinh nghiệm của ông bà. Mống màu vàng báo hiệu trời nắng, mống màu trắng báo hiệu trời mưa.

Ví dụ 3: “Bọn cướp bị bắn, chỉ còn vài mống chạy thoát.”

Phân tích: Mống dùng như đơn vị đếm người với sắc thái coi thường, chỉ số lượng ít ỏi còn sót lại.

Ví dụ 4: “Khoai đã mọc mống, chuẩn bị đem trồng.”

Phân tích: Mống ở đây chỉ mầm non mới nhú từ củ khoai.

Ví dụ 5: “Khôn sống, mống chết.”

Phân tích: Thành ngữ khuyên người ta sống phải khôn ngoan. Mống nghĩa là dại dột, thiếu suy nghĩ sẽ dẫn đến thất bại.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Mống”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “mống” theo từng nghĩa:

Dịch “Mống” sang các ngôn ngữ

Kết luận

Mống là gì? Tóm lại, mống là từ đa nghĩa trong tiếng Việt, có thể chỉ cầu vồng cụt, mầm non hoặc đơn vị đếm người. Hiểu rõ từ “mống” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và thưởng thức ca dao tục ngữ Việt Nam sâu sắc hơn.