Tiểu sử là gì? 📖 Ý nghĩa Tiểu sử

Tiểu sử là gì? Tiểu sử là bản ghi chép tóm tắt về cuộc đời, sự nghiệp và những cột mốc quan trọng của một người. Đây là thể loại văn bản phổ biến trong sách báo, hồ sơ cá nhân và các trang thông tin chính thức. Cùng tìm hiểu cách viết tiểu sử chuẩn và phân biệt với tự truyện ngay bên dưới!

Tiểu sử là gì?

Tiểu sử là văn bản trình bày ngắn gọn về cuộc đời một người, bao gồm thông tin cá nhân, quá trình học tập, sự nghiệp và những thành tựu nổi bật. Đây là danh từ Hán Việt, trong đó “tiểu” nghĩa là nhỏ, ngắn gọn; “sử” nghĩa là lịch sử, ghi chép.

Trong tiếng Việt, từ “tiểu sử” có nhiều cách hiểu:

Nghĩa gốc: Bản tóm tắt cuộc đời một người từ khi sinh ra đến hiện tại hoặc khi qua đời.

Trong văn học: Tiểu sử là thể loại văn xuôi ghi lại đời sống nhân vật có thật, khác với tiểu thuyết hư cấu.

Trong hồ sơ: Phần giới thiệu bản thân trong CV, đơn xin việc hoặc hồ sơ cá nhân.

Tiểu sử có nguồn gốc từ đâu?

Từ “tiểu sử” có nguồn gốc Hán Việt, xuất phát từ truyền thống ghi chép lịch sử nhân vật trong văn hóa phương Đông. Thể loại này phát triển mạnh từ thời phong kiến khi các sử gia viết về vua chúa, danh nhân.

Sử dụng “tiểu sử” khi cần giới thiệu hoặc tìm hiểu về cuộc đời một người cụ thể.

Cách sử dụng “Tiểu sử”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “tiểu sử” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Tiểu sử” trong tiếng Việt

Văn viết: Dùng trong sách, báo, hồ sơ, website để giới thiệu nhân vật. Ví dụ: tiểu sử tác giả, tiểu sử nghệ sĩ.

Văn nói: Dùng khi đề cập đến lý lịch, lai lịch của ai đó. Ví dụ: “Anh kể sơ tiểu sử của mình đi.”

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Tiểu sử”

Từ “tiểu sử” được dùng trong nhiều ngữ cảnh từ trang trọng đến đời thường:

Ví dụ 1: “Tiểu sử Chủ tịch Hồ Chí Minh được giảng dạy trong chương trình lịch sử.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh giáo dục, chỉ bản ghi chép về cuộc đời lãnh tụ.

Ví dụ 2: “Cuốn sách này là tiểu sử của nhà khoa học Albert Einstein.”

Phân tích: Chỉ tác phẩm văn học viết về cuộc đời nhân vật có thật.

Ví dụ 3: “Hãy gửi CV kèm tiểu sử ngắn gọn qua email.”

Phân tích: Dùng trong tuyển dụng, yêu cầu phần giới thiệu bản thân.

Ví dụ 4: “Tiểu sử ca sĩ này khá bí ẩn, ít ai biết rõ.”

Phân tích: Chỉ thông tin về lai lịch, cuộc sống cá nhân.

Ví dụ 5: “Trang web có mục tiểu sử giới thiệu ban lãnh đạo công ty.”

Phân tích: Dùng trong môi trường doanh nghiệp, giới thiệu nhân sự cấp cao.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Tiểu sử”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “tiểu sử” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “tiểu sử” với “tự truyện”. Tự truyện do chính người đó viết, tiểu sử do người khác viết.

Cách dùng đúng: “Đây là tiểu sử do nhà báo viết” (không phải tự truyện).

Trường hợp 2: Viết sai thành “tiểu sử” thành “tiểu sữ” hoặc “tiểu sứ”.

Cách dùng đúng: Luôn viết là “tiểu sử” với dấu hỏi.

“Tiểu sử”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “tiểu sử”:

Kết luận

Tiểu sử là gì? Tóm lại, tiểu sử là bản ghi chép tóm tắt cuộc đời một người. Hiểu đúng từ “tiểu sử” giúp bạn sử dụng chính xác trong giao tiếp và viết lách.