Thuyết biến hình là gì? 📚 Nghĩa chi tiết

Thuyết biến hình là gì? Thuyết biến hình (Transformism) là học thuyết sinh học cho rằng các loài sinh vật có thể biến đổi hình dạng và đặc điểm theo thời gian, từ loài này chuyển hóa thành loài khác. Đây là một trong những học thuyết tiền thân quan trọng của thuyết tiến hóa hiện đại. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, nội dung và ý nghĩa của thuyết biến hình ngay bên dưới!

Thuyết biến hình là gì?

Thuyết biến hình (Transformism) là quan điểm khoa học cho rằng các loài sinh vật không bất biến mà có thể biến đổi, chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác theo thời gian. Đây là danh từ chỉ một học thuyết trong lịch sử sinh học tiến hóa.

Trong tiếng Việt, “Thuyết biến hình” có các cách hiểu:

Nghĩa sinh học: Chỉ học thuyết về sự biến đổi của các loài sinh vật, đối lập với quan điểm “sinh vật bất biến” từ khi được tạo ra.

Nghĩa mở rộng: Trong thần thoại và văn học, “biến hình” (Shapeshifting) chỉ khả năng thay đổi hình dạng của các nhân vật siêu nhiên như hồ ly tinh, người sói, hay các vị thần.

Trong toán học: “Phép biến hình” là quy tắc đặt tương ứng mỗi điểm M của mặt phẳng với một điểm xác định duy nhất M’ – thuộc chương trình Hình học lớp 11.

Thuyết biến hình có nguồn gốc từ đâu?

Thuyết biến hình được George Louis Leclerc (Bá tước Buffon, 1707-1788) người Pháp nêu ra đầu tiên vào thế kỷ 18, sau đó được Jean-Baptiste Lamarck phát triển thành học thuyết tiến hóa có hệ thống năm 1809.

Sử dụng “Thuyết biến hình” khi nói về lịch sử tiến hóa sinh học, sự biến đổi của các loài sinh vật hoặc các quan điểm khoa học về nguồn gốc sự sống.

Cách sử dụng “Thuyết biến hình”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng cụm từ “Thuyết biến hình” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Thuyết biến hình” trong tiếng Việt

Trong văn viết học thuật: Dùng khi phân tích lịch sử các học thuyết tiến hóa, so sánh với thuyết Darwin hoặc thuyết sáng tạo.

Trong giao tiếp thông thường: Dùng để chỉ quan điểm cho rằng sinh vật có thể thay đổi theo thời gian.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Thuyết biến hình”

Cụm từ “Thuyết biến hình” được sử dụng trong nhiều ngữ cảnh từ khoa học đến đời sống:

Ví dụ 1: “Thuyết biến hình là tiền đề quan trọng cho sự ra đời của thuyết tiến hóa Darwin.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh học thuật, phân tích lịch sử khoa học.

Ví dụ 2: “Buffon là người đầu tiên đề xuất thuyết biến hình, cho rằng sinh vật chắc chắn có biến đổi.”

Phân tích: Dùng để giới thiệu nguồn gốc học thuyết.

Ví dụ 3: “Thuyết biến hình đối lập hoàn toàn với quan điểm sinh vật bất biến của Platon.”

Phân tích: Dùng để so sánh các quan điểm khoa học khác nhau.

Ví dụ 4: “Mendel cho rằng thuyết biến hình – sự biến đổi loài này thành loài khác – cần được xem xét lại.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh tranh luận khoa học.

Ví dụ 5: “Lamarck đã phát triển thuyết biến hình thành một hệ thống tiến hóa hoàn chỉnh.”

Phân tích: Dùng để trình bày quá trình phát triển học thuyết.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Thuyết biến hình”

Một số lỗi phổ biến khi dùng cụm từ “Thuyết biến hình”:

Trường hợp 1: Nhầm lẫn “Thuyết biến hình” với “Thuyết tiến hóa Darwin”.

Cách hiểu đúng: Thuyết biến hình là tiền thân, còn thuyết Darwin bổ sung cơ chế chọn lọc tự nhiên hoàn chỉnh hơn.

Trường hợp 2: Nhầm với “Phép biến hình” trong toán học.

Cách hiểu đúng: “Thuyết biến hình” thuộc sinh học, “Phép biến hình” là khái niệm hình học.

“Thuyết biến hình”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các khái niệm liên quan đến “Thuyết biến hình”:

Kết luận

Thuyết biến hình là gì? Tóm lại, thuyết biến hình là học thuyết khoa học cho rằng các loài sinh vật có thể biến đổi theo thời gian, là nền tảng quan trọng cho sự phát triển của thuyết tiến hóa hiện đại. Hiểu đúng “Thuyết biến hình” giúp bạn nắm vững lịch sử phát triển của sinh học tiến hóa.