Thế cuộc là gì? 🌍 Nghĩa Thế cuộc

Thế cuộc là gì? Thế cuộc là tình hình, cục diện chung của xã hội, đất nước hoặc thế giới trong một giai đoạn nhất định. Đây là từ Hán Việt thường xuất hiện trong văn chương, chính luận khi bàn về vận mệnh quốc gia. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và cách sử dụng từ “thế cuộc” ngay bên dưới!

Thế cuộc là gì?

Thế cuộc là danh từ Hán Việt chỉ tình hình chung, cục diện của một quốc gia, khu vực hoặc toàn thế giới trong một thời kỳ nhất định. Trong đó, “thế” (勢) nghĩa là thế lực, xu hướng; “cuộc” (局) nghĩa là tình thế, cục diện.

Trong tiếng Việt, từ “thế cuộc” được hiểu theo các nghĩa sau:

Nghĩa chính: Chỉ tình hình chính trị, xã hội chung của đất nước hoặc thế giới. Ví dụ: “Thế cuộc đang có nhiều biến động.”

Nghĩa mở rộng: Dùng để nói về tình thế, hoàn cảnh chung trong một lĩnh vực cụ thể. Ví dụ: “Thế cuộc kinh doanh thay đổi nhanh chóng.”

Trong văn chương: Thế cuộc thường mang sắc thái trang trọng, xuất hiện nhiều trong thơ văn yêu nước, chính luận khi bàn về vận mệnh dân tộc.

Thế cuộc có nguồn gốc từ đâu?

Từ “thế cuộc” có nguồn gốc Hán Việt, được các nhà nho, trí thức Việt Nam sử dụng từ thời phong kiến khi bàn luận về tình hình đất nước và thiên hạ.

Sử dụng “thế cuộc” khi muốn nói về tình hình chung mang tính vĩ mô, thường trong ngữ cảnh trang trọng, chính thức hoặc văn chương.

Cách sử dụng “Thế cuộc”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “thế cuộc” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Thế cuộc” trong tiếng Việt

Văn viết: Thường xuất hiện trong báo chí, văn bản chính luận, sách lịch sử với sắc thái trang trọng.

Văn nói: Ít dùng trong giao tiếp thông thường, chủ yếu xuất hiện trong các cuộc thảo luận nghiêm túc về thời sự, chính trị.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Thế cuộc”

Từ “thế cuộc” được dùng trong nhiều ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Thế cuộc biến đổi khôn lường, cần phải tỉnh táo nhận định.”

Phân tích: Dùng như danh từ, chỉ tình hình chung đang thay đổi.

Ví dụ 2: “Các chí sĩ yêu nước luôn trăn trở trước thế cuộc đất nước.”

Phân tích: Chỉ tình hình, vận mệnh quốc gia.

Ví dụ 3: “Nắm bắt thế cuộc là yếu tố quan trọng trong kinh doanh.”

Phân tích: Nghĩa mở rộng, chỉ xu hướng, tình hình thị trường.

Ví dụ 4: “Thế cuộc thế giới sau chiến tranh có nhiều thay đổi lớn.”

Phân tích: Chỉ cục diện quốc tế ở phạm vi toàn cầu.

Ví dụ 5: “Người lãnh đạo giỏi phải biết đọc thế cuộc.”

Phân tích: Chỉ khả năng nhận định tình hình chung.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Thế cuộc”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “thế cuộc” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “thế cuộc” với “thế cục” (cách nói sai).

Cách dùng đúng: Luôn viết là “thế cuộc”, không phải “thế cục”.

Trường hợp 2: Dùng “thế cuộc” trong ngữ cảnh quá đời thường, không phù hợp.

Cách dùng đúng: Chỉ dùng khi nói về tình hình vĩ mô, mang tính trang trọng. Trong giao tiếp thông thường nên dùng “tình hình”, “hoàn cảnh”.

“Thế cuộc”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “thế cuộc”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Tình hình Ổn định
Cục diện Bất biến
Thời cuộc Tĩnh lặng
Tình thế Yên bình
Thế sự Ngưng đọng
Thế thời Trì trệ

Kết luận

Thế cuộc là gì? Tóm lại, thế cuộc là tình hình, cục diện chung của xã hội hoặc thế giới trong một giai đoạn. Hiểu đúng từ “thế cuộc” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và trang trọng hơn trong văn viết.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.