Tháp nghiêng Pisa thuộc quốc gia nào trên thế giới? Đáp án đầy đủ

Tháp nghiêng Pisa thuộc quốc gia Ý (Italy), tọa lạc tại thành phố Pisa, vùng Tuscany, miền Trung nước Ý. Công trình này là tháp chuông của Nhà thờ lớn Pisa, được xây dựng từ năm 1173 và hoàn thành vào năm 1372 — mất gần 200 năm do nhiều lần gián đoạn. Năm 1987, UNESCO công nhận tháp nghiêng Pisa cùng quần thể Piazza dei Miracoli là Di sản Thế giới, khẳng định giá trị văn hóa và lịch sử vượt thời gian của công trình độc đáo này.

Tháp nghiêng Pisa thuộc quốc gia nào trên thế giới?

Tháp nghiêng Pisa (tiếng Ý: Torre Pendente di Pisa) nằm tại thành phố Pisa, thuộc vùng Tuscany, nước Ý (Italy) — một quốc gia ở miền Nam châu Âu, thường được gọi là “đất nước hình chiếc giày”. Địa chỉ chính xác của tháp là Quảng trường Piazza dei Miracoli (Quảng trường Phép Màu), phía Bắc trung tâm thành phố Pisa. Tọa độ địa lý: 43°43′23″B, 10°23′47″Đ.

Thành phố Pisa nằm cách thủ đô Rome khoảng 330 km về phía Bắc và cách Florence khoảng 80 km. Du khách từ Việt Nam có thể bay thẳng đến sân bay quốc tế Galileo Galilei (PSA) ngay tại Pisa — cách tháp nghiêng chỉ khoảng 5 km — hoặc hạ cánh tại Rome hay Milan rồi di chuyển bằng tàu hỏa.

Lịch sử xây dựng tháp nghiêng Pisa — Từ kế hoạch thẳng đứng đến biểu tượng toàn cầu

Tháp nghiêng Pisa ra đời không phải từ ý tưởng xây nghiêng, mà là kết quả của một “tai nạn địa chất” kéo dài gần hai thế kỷ. Khởi công ngày 9 tháng 8 năm 1173 dưới sự chỉ đạo của kiến trúc sư Bonanno Pisano, tháp được thiết kế thẳng đứng 8 tầng làm tháp chuông bên cạnh Nhà thờ lớn Pisa — một công trình thể hiện sự giàu có và thịnh vượng của thành phố Pisa, vốn là cường quốc thương mại độc lập thời Trung Cổ.

Chỉ 5 năm sau khi khởi công (năm 1178), khi xây dựng đến tầng thứ ba, tháp đã bắt đầu nghiêng do nền đất yếu gồm đất sét, cát và bùn không đồng đều. Công trình bị gián đoạn nhiều lần vì chiến tranh giữa Pisa và Florence, nhưng chính những khoảng nghỉ kéo dài này lại vô tình giúp đất nền có thời gian nén chặt lại — ngăn tháp khỏi sụp đổ ngay từ đầu. Đến năm 1372, tháp được hoàn thiện với độ nghiêng ban đầu là 3,9 độ về phía Nam.

Nhà văn nổi tiếng người Mỹ Mark Twain từng gọi tháp nghiêng Pisa là “kiến trúc kỳ lạ của thế giới” trong cuốn hồi ký du lịch của mình. Không ai khi xây tháp có thể ngờ rằng chính sai lầm địa kỹ thuật này sẽ biến Pisa từ một thành phố nhỏ vùng Tuscany thành điểm đến du lịch top đầu châu Âu trong hơn 800 năm tiếp theo.

Tại sao tháp nghiêng Pisa lại nghiêng?

Câu hỏi này đã được các kỹ sư và nhà khoa học nghiên cứu trong nhiều thập kỷ. Nguyên nhân nghiêng không phải do một sự kiện đơn lẻ, mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố địa chất và kỹ thuật xảy ra đồng thời.

Theo dõi diễn biến độ nghiêng qua các mốc lịch sử: năm 1372 (hoàn thành) — 3,9 độ; năm 1990 — đạt mức báo động 5,5 độ; năm 2001 (sau gia cố) — giảm xuống còn 3,97 độ. Kể từ tháng 5 năm 2008, sau khi dời 64 tấn đất ở phía Bắc nền tháp, các kỹ sư tuyên bố tháp đã ngừng nghiêng thêm lần đầu tiên trong lịch sử và ổn định trong ít nhất 200 năm tới.

Thông số kỹ thuật của tháp nghiêng Pisa

Tháp nghiêng Pisa sở hữu những con số kỹ thuật đặc biệt mà không công trình nào trên thế giới có thể tái hiện. Toàn bộ kết cấu được xây hoàn toàn bằng đá cẩm thạch trắng theo phong cách kiến trúc Romanesque thời Trung Cổ, với các hàng cột tròn chạy vòng quanh thân tháp tạo nên vẻ đẹp tinh xảo đặc trưng.

• Chiều cao: 55,86 m ở mặt Bắc (thấp hơn) và 56,70 m ở mặt Nam (cao hơn) — chênh lệch 84 cm do độ nghiêng
• Số tầng: 8 tầng, trong đó tầng 1 được trang trí điêu khắc tinh xảo và tầng 8 là buồng chuông
• Bậc thang: 294 bậc xoắn ốc từ chân lên đỉnh (một cầu thang có thêm 2 bậc để bù cho độ nghiêng)
• Trọng lượng: Khoảng 14.500 tấn
• Độ nghiêng hiện tại: 3,97 độ so với phương thẳng đứng (ổn định từ năm 2008)
• Đường kính: Chân tháp 19,6 m; đỉnh tháp 12,7 m — thân thu nhỏ dần lên trên
• Độ dày tường: 4,09 m ở chân tháp; 2,48 m ở đỉnh
• Chuông: 7 quả chuông, tương ứng với 7 nốt nhạc (Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si); quả lớn nhất nặng hơn 3.600 kg (đúc năm 1654)

Một điểm ít được biết đến: tháp nghiêng Pisa không phải là công trình nhân tạo nghiêng nhiều nhất thế giới. Tòa nhà Capital Gate tại Abu Dhabi (UAE) được công nhận bởi Sách Kỷ lục Guinness năm 2010 là công trình nhân tạo nghiêng nhất, với góc 18 độ — gấp gần 5 lần tháp Pisa.

Quần thể Piazza dei Miracoli — Tháp Pisa chỉ là một trong bốn kiệt tác

Nhiều du khách đến Pisa chỉ chú ý đến tháp nghiêng mà bỏ qua ba công trình còn lại trong quần thể Piazza dei Miracoli (Quảng trường Phép Màu) — toàn bộ khu vực được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1987. Đây là tổ hợp kiến trúc Romanesque hoàn chỉnh và quy mô nhất còn lại của châu Âu thời Trung Cổ:

• Nhà thờ lớn Pisa (Duomo di Pisa): Kiệt tác kiến trúc Romanesque được xây từ năm 1063 bởi kiến trúc sư Buscheto. Toàn bộ công trình làm bằng đá cẩm thạch trắng với mặt tiền tráng lệ và nội thất lưu giữ bục giảng của Giovanni Pisano cùng nhiều tác phẩm nghệ thuật quý hiếm. Đây là công trình lớn nhất trong quần thể.
• Lễ đường Rửa tội Battistero di San Giovanni: Tòa nhà rửa tội lớn nhất nước Ý, nổi bật với kiến trúc kết hợp Romanesque và Gothic. Thú vị là công trình này cũng bị nghiêng nhẹ khoảng 0,6 độ do nền đất yếu. Bên trong có âm học tuyệt vời — tiếng hát vang lên tạo hiệu ứng tiếng vang kỳ diệu.
• Tháp chuông (Tháp nghiêng Pisa): Phần quen thuộc nhất của quần thể — tháp chuông với độ nghiêng 3,97 độ, 7 quả chuông và 294 bậc thang dẫn lên đỉnh.
• Nghĩa trang Camposanto Monumentale: Nghĩa trang lịch sử bao quanh bởi hành lang Gothic, được cho là xây trên lớp đất thánh mang về từ Golgotha. Lưu giữ nhiều bích họa cổ và quan tài La Mã — là “bảo tàng ngoài trời” kể lại nghệ thuật và lịch sử Pisa qua nhiều thế kỷ.

Galileo Galilei và thí nghiệm lịch sử tại tháp nghiêng Pisa

Tháp nghiêng Pisa không chỉ là di tích kiến trúc — tòa tháp này còn là nơi gắn liền với một trong những thí nghiệm khoa học nổi tiếng nhất lịch sử nhân loại. Galileo Galilei (1564–1642), nhà thiên văn học và vật lý học người Ý được mệnh danh là “cha đẻ của khoa học hiện đại”, sinh ra chính tại thành phố Pisa và từng giảng dạy tại Đại học Pisa.

Vào khoảng năm 1589–1592, Galileo leo lên đỉnh tháp nghiêng và thả đồng thời hai quả cầu có khối lượng khác nhau. Kết quả: cả hai rơi xuống đất cùng lúc, bác bỏ hoàn toàn quan điểm của Aristotle cho rằng vật nặng hơn sẽ rơi nhanh hơn — một niềm tin đã thống trị khoa học suốt hơn 2.000 năm trước đó. Từ đây, định luật rơi tự do ra đời và mở đường cho cơ học hiện đại.

Tính xác thực của thí nghiệm này vẫn được một số nhà sử học tranh luận, vì các ghi chép thời Galileo còn sơ sài. Tuy nhiên, năm 1971, phi hành gia David R. Scott đã xác nhận nguyên lý của Galileo khi thả đồng thời một lông chim và một chiếc búa trong môi trường chân không trên Mặt Trăng — cả hai chạm bề mặt cùng một lúc, trước ống kính truyền hình toàn cầu.

Nỗ lực gia cố tháp — Cuộc chiến kỹ thuật kéo dài hàng thập kỷ

Năm 1964, Chính phủ Ý chính thức yêu cầu sự hỗ trợ quốc tế để ngăn tháp sụp đổ — nhưng với điều kiện đặc biệt: phải giữ nguyên độ nghiêng vì đó chính là lý do tháp thu hút hàng triệu khách mỗi năm. Yêu cầu này đặt ra bài toán kỹ thuật cực kỳ phức tạp: làm sao ổn định một công trình 14.500 tấn đang nghiêng mà không làm nó đứng thẳng trở lại?

Năm 1990, khi độ nghiêng lên đến mức báo động 5,5 độ — tương đương đỉnh tháp lệch 4,6 m so với vị trí thẳng — tháp bị đóng cửa hoàn toàn. Một đội đa quốc gia gồm kỹ sư, nhà toán học và sử gia từ khắp thế giới được triệu tập hội thảo tại đảo Açores (Bồ Đào Nha) để tìm giải pháp. Chính phủ Ý cuối cùng chi tổng cộng 27 triệu USD và loại bỏ 77 tấn đất khỏi phía Bắc nền tháp để điều chỉnh lại trọng tâm.

Năm 2001, tháp mở cửa trở lại với độ nghiêng đã được giảm xuống còn 3,97 độ. Tháng 5 năm 2008, các kỹ sư chính thức tuyên bố tháp đã ngừng nghiêng thêm và được ổn định trong ít nhất 200 năm tới — lần đầu tiên trong lịch sử 800 năm của công trình.

Kinh nghiệm tham quan tháp nghiêng Pisa từ A đến Z

Lên kế hoạch tham quan tháp nghiêng Pisa cần chuẩn bị kỹ để tránh mất vé và lãng phí thời gian. Dưới đây là những lưu ý thực tế nhất:

• Đặt vé trước trực tuyến: Mua vé tại trang web chính thức Opera della Primaziale Pisana. Mỗi lượt tham quan chỉ cho 30 người, kéo dài 30 phút. Vào mùa cao điểm (tháng 6–8), vé thường hết sạch nhiều ngày trước — không đặt trước rất dễ mất cơ hội leo lên tháp.
• Giá vé tham khảo: Khoảng 18–20 EUR/người cho tháp chuông (giá có thể thay đổi theo thời điểm); vé kết hợp quần thể Piazza dei Miracoli rẻ hơn so với mua lẻ từng công trình.
• Thời điểm lý tưởng: Mùa xuân (tháng 3–6) và cuối mùa thu (tháng 9–12) — thời tiết mát mẻ, ít đông đúc hơn mùa hè và sáng hơn mùa đông.
• Lưu ý khi leo tháp: 294 bậc xoắn ốc khá dốc và trơn; mang giày đế mềm chống trượt. Không khuyến khích người bị rối loạn tiền đình, huyết áp cao, phụ nữ mang thai hoặc trẻ em dưới 8 tuổi.
• Quy định hành lý: Balo và túi xách lớn phải gửi tại khu vực gửi đồ bên dưới; máy ảnh và máy quay được mang theo lên tháp.
• Di chuyển: Từ ga Pisa Centrale, đi bộ hoặc xe buýt khoảng 1,5–2 km đến quảng trường Piazza dei Miracoli. Từ sân bay Galileo Galilei, chỉ cần taxi hoặc xe buýt khoảng 5 km.

Câu hỏi thường gặp về tháp nghiêng Pisa

Tháp nghiêng Pisa ở tỉnh nào của nước Ý?

Tháp nằm tại thành phố Pisa, tỉnh Pisa, thuộc vùng Tuscany, miền Trung nước Ý.

Tháp nghiêng Pisa được UNESCO công nhận từ năm nào?

Năm 1987, UNESCO công nhận toàn bộ quần thể Piazza dei Miracoli (bao gồm tháp nghiêng) là Di sản Thế giới.

Tháp nghiêng Pisa bao nhiêu tuổi tính đến năm 2025?

Tháp được khởi công năm 1173, tức là hơn 850 năm tuổi tính đến năm 2025.

Bao lâu thì xây xong tháp nghiêng Pisa?

Khởi công năm 1173, hoàn thành năm 1372 — tổng cộng khoảng 199 năm thi công do nhiều lần gián đoạn vì chiến tranh.

Tháp nghiêng Pisa có nguy cơ đổ không?

Sau dự án gia cố hoàn thành năm 2001, các kỹ sư xác nhận tháp an toàn trong ít nhất 200 năm tới.

Tháp nghiêng Pisa là minh chứng sống động cho nghịch lý của lịch sử: một sai lầm kỹ thuật từ thế kỷ 12 lại trở thành biểu tượng văn hóa lớn nhất của nước Ý và một trong những công trình được chụp ảnh nhiều nhất thế giới. Thuộc về Italia, nằm trong lòng vùng Tuscany thơ mộng, tháp nghiêng Pisa không đơn thuần là một điểm tham quan — đó là bài học về sự kiên nhẫn của lịch sử, về nghệ thuật biến khiếm khuyết thành vẻ đẹp, và về khả năng trường tồn của kiến trúc con người qua hơn tám thế kỷ.