Soạn bài Đi san mặt đất (Truyện của người Lô Lô) đầy đủ

Soạn bài Tràng giang của Huy Cận (1919–2005) giúp học sinh chuẩn bị bài trước khi lên lớp trong chương trình Ngữ văn 12 — bộ sách Chân trời sáng tạo (trang 12–15, Tập 1, Bài 1: Những sắc điệu thi ca — Thơ cổ điển và lãng mạn, vị trí: Văn bản 2) và chương trình Ngữ văn 11 cũ (Tập 2, trang 26–30). Bài thơ thất ngôn gồm bốn khổ được Huy Cận — một trong những nhà thơ tiêu biểu nhất của phong trào Thơ mới — sáng tác năm 1939, lúc đầu có tên là Chiều trên sông, in trong tập Lửa thiêng (1940). Đứng trước sông Hồng một buổi chiều, nhà thơ trải lòng qua bốn khổ thơ khắc họa bức tranh tràng giang mênh mông, hiu quạnh với sóng nước, thuyền, củi khô, cồn cát, bèo dạt, cánh chim chiều — qua đó thể hiện nỗi sầu nhân thế, cảm giác cô đơn, lạc lõng của cái tôi trữ tình trước vũ trụ bao la, đồng thời bộc lộ tình yêu quê hương, đất nước thầm lặng mà da diết. Bài viết hướng dẫn trả lời đầy đủ câu hỏi phần Trước khi đọc, Đọc hiểu và Sau khi đọc theo SGK mới.

Trước khi đọc Tràng giang

Bài thơ bộc lộ sự cô đơn, lẻ loi trước cảnh trời rộng sông dài. Qua đó tác giả muốn thể hiện tính yêu nước rất âm thầm nhưng vô cùng thiết tha.

Đọc hiểu Tràng giang

Câu hỏi : Theo bạn, vì sao người đọc lại có thể rung động trước bài thơ được viết bởi một người xa lạ, có những trải nghiệm khác biệt với mình?

Trả lời:

Người đọc có thể rung động trước bài thơ được viết bởi một người xa lạ, có những trải nghiệm khác biệt với mình vì: bài thơ ấy thể hiện cảm xúc chân thật của người viết, khiến cho người đọc đồng cảm với tình cảm, cảm xúc ấy.

Câu hỏi 2: Bạn có cho rằng cảnh trời đất mênh mông trong buổi chiều tà thường có một ý nghĩa đặc biệt đối với tâm hồn của mỗi người? Hãy đọc một số câu thơ mà bạn biết nói về cảnh ấy, thời điểm ấy.

Trả lời:

– Cảnh trời đất mênh mông trong buổi chiều tà thường có một ý nghĩa đặc biệt đối với tâm hồn của mỗi người.

– Một số câu thơ về buổi chiều tà:

Bước tới đèo Ngang bóng xế tà

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa

(Bà Huyện Thanh Quan – Qua Đèo Ngang)

Sau khi đọc Tràng giang

1. Chú ý điều được gợi mở từ câu thơ đề từ.

Lời đề từ “bâng khuâng trời rộng nhớ sông dài”:

– Bâng khuâng: thể hiện được nỗi lòng của nhà thơ trước những mênh mông, vô định của không gian rộng lớn.

– Trời rộng, được nhân hóa “nhớ sông dài” cũng chính là ẩn dụ nỗi nhớ của nhà thơ

– Tràng Giang thể hiện nội dung tư tưởng và ý đồ của tác giả.

= > Lời đề từ chính là khung cảnh để tác giả triển khai toàn bộ cảm hứng.

2. Hình ảnh xuất hiện ở câu cuối khổ thơ có thể gợi lên những cảm nhận gì?

“Củi một cành khô lạc mấy dòng”: Một” gợi lên sự ít ỏi, nhỏ bé, “cành khô” gợi sự khô héo, cạn kiệt nhựa sống, “lạc” mang nỗi sầu vô định, trôi nổi, bập bềnh trên “mấy dòng” nước thiên nhiên rộng lớn mênh mông. Cành củi khô đó trôi dạc đi nơi nào, hình ảnh giản dị, không tô vẽ mà sao đầy rợn ngợp, khiến lòng người đọc cảm thấy trống vắng, đơn côi.

3. Thế nào là “sâu chót vót”?

“Sâu chót vót” là không gian được mở rộng đến hai lần: có cả chiều cao (từ mặt nước lên bầu trời) và cả chiều sâu (bầu trời dưới đáy sông sâu).

4. Chú ý đặc điểm chính tả và ngữ âm của từ láy “dợn dợn”.

Từ “dợn” chuyển động uốn lên uốn xuống rất nhẹ khi bị xao động; gợn. Mặt hồ dợn sóng. Sóng dợn. Trong Tiếng Việt không có từ “dợn dợn”, đây là một chữ mới do nhà thơ chế tác.

Tràng giang của Huy Cận là một trong những bài thơ hay nhất của phong trào Thơ mới — kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp cổ điển (thi liệu Đường thi: sóng, thuyền, bèo, cánh chim, khói hoàng hôn) và tinh thần hiện đại (cái tôi trữ tình cô đơn, nỗi sầu vũ trụ riêng của Thơ mới), qua đó tạo nên âm điệu trầm buồn, mênh mang đặc trưng mà Hoài Thanh nhận xét là “gọi dậy cái hồn buồn của Đông Á, khơi lại mạch sầu mấy nghìn năm”. Câu kết “Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà” vừa gợi nhớ thơ Thôi Hiệu, vừa khẳng định tình yêu quê hương không cần mượn ngoại cảnh — sâu nặng hơn, tha thiết hơn. Tác phẩm là trọng tâm trong chương trình Ngữ văn 12 (Chân trời sáng tạo, Bài 1, Tập 1) và Ngữ văn 11 cũ, thường xuyên xuất hiện trong đề thi học kì và thi tốt nghiệp THPT. Nắm vững nội dung soạn bài sẽ giúp học sinh cảm nhận sâu vẻ đẹp cổ điển lẫn hiện đại của tác phẩm và tự tin làm bài thi đạt điểm cao.