Số âm là gì? ➖ Giải thích

Số âm là gì? Số âm là các số có giá trị nhỏ hơn 0, được biểu diễn bằng dấu trừ (-) đặt trước số. Đây là khái niệm quan trọng trong toán học, giúp biểu thị các đại lượng âm như nợ, nhiệt độ dưới 0 hay độ sâu. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách sử dụng và phân biệt số âm với số dương ngay bên dưới!

Số âm là gì?

Số âm là những số nằm bên trái số 0 trên trục số, có giá trị nhỏ hơn 0 và được ký hiệu bằng dấu “-” phía trước. Ví dụ: -1, -2, -3, -100, -0,5 đều là số âm.

Trong toán học, “số âm” có các đặc điểm sau:

Về ký hiệu: Luôn có dấu trừ (-) đứng trước. Ví dụ: -5 đọc là “âm năm”.

Về vị trí: Nằm bên trái số 0 trên trục số. Số âm càng xa 0 thì giá trị càng nhỏ. Ví dụ: -10 < -5 < -1. Trong đời sống: Số âm dùng để biểu thị nhiệt độ dưới 0°C, số tiền nợ, độ sâu dưới mực nước biển, hoặc thua lỗ trong kinh doanh.

Số âm có nguồn gốc từ đâu?

Số âm xuất hiện từ thế kỷ thứ 7 tại Ấn Độ và Trung Quốc, ban đầu dùng để ghi nhận các khoản nợ trong sổ sách kế toán. Sau đó, khái niệm này được hệ thống hóa trong toán học phương Tây.

Sử dụng “số âm” khi cần biểu thị giá trị nhỏ hơn 0 hoặc đại lượng ngược chiều với số dương.

Cách sử dụng “Số âm”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng “số âm” đúng trong toán học và đời sống, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Số âm” trong tiếng Việt

Trong toán học: Dùng trong phép tính cộng, trừ, nhân, chia với các số nguyên. Ví dụ: (-3) + (-2) = -5.

Trong giao tiếp: Dùng khi nói về nhiệt độ, độ cao âm, số tiền nợ. Ví dụ: “Hôm nay Sapa -2 độ C.”

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Số âm”

Số âm được dùng trong nhiều tình huống thực tế:

Ví dụ 1: “Nhiệt độ ở Moscow xuống -15°C.”

Phân tích: Số âm biểu thị nhiệt độ dưới 0 độ C.

Ví dụ 2: “Tài khoản của anh ấy đang âm 5 triệu đồng.”

Phân tích: Số âm chỉ số tiền nợ, thiếu hụt.

Ví dụ 3: “Biển Chết nằm ở độ cao -430m so với mực nước biển.”

Phân tích: Số âm biểu thị vị trí thấp hơn mực nước biển.

Ví dụ 4: “Tính: (-8) × 2 = -16.”

Phân tích: Phép nhân số âm với số dương cho kết quả âm.

Ví dụ 5: “Thang máy đi xuống tầng -2.”

Phân tích: Số âm chỉ các tầng hầm dưới mặt đất.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Số âm”

Một số lỗi phổ biến khi học về “số âm”:

Trường hợp 1: Nhầm lẫn khi so sánh số âm, cho rằng -10 > -5.

Cách dùng đúng: Số âm càng xa 0 thì càng nhỏ. Vậy -10 < -5. Trường hợp 2: Quên quy tắc dấu khi nhân hai số âm.

Cách dùng đúng: Âm nhân âm bằng dương. Ví dụ: (-3) × (-4) = 12.

Trường hợp 3: Nhầm số âm với số trừ trong phép tính.

Cách dùng đúng: Phân biệt dấu âm của số (-5) và phép trừ (8 – 5).

“Số âm”: Từ liên quan và phân biệt

Dưới đây là bảng so sánh số âm với các khái niệm liên quan:

Khái niệm liên quan Khái niệm đối lập
Số nguyên âm Số dương
Số hữu tỉ âm Số tự nhiên
Giá trị âm Giá trị dương
Âm điểm Dương điểm
Nhiệt độ âm Nhiệt độ dương
Số đối Số 0

Kết luận

Số âm là gì? Tóm lại, số âm là các số có giá trị nhỏ hơn 0, ký hiệu bằng dấu trừ. Hiểu đúng “số âm” giúp bạn giải toán và ứng dụng trong thực tế hiệu quả hơn.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.