Quị luỵ là gì? 😏 Nghĩa, giải thích Quị luỵ

Quị luỵ là gì? Quị luỵ là thái độ khúm núm, hạ mình một cách quá mức trước người khác để cầu xin, nịnh bợ hoặc mong được ban ơn. Đây là từ Hán Việt mang sắc thái tiêu cực, chỉ sự đánh mất lòng tự trọng. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và phân biệt “quị luỵ” với “khiêm tốn” ngay bên dưới!

Quị luỵ là gì?

Quị luỵ là hành động hoặc thái độ cúi mình, hạ thấp bản thân một cách quá đáng để nịnh nọt, cầu cạnh người khác. Đây là tính từ mang nghĩa tiêu cực trong tiếng Việt.

Trong tiếng Việt, “quị luỵ” có các cách hiểu:

Nghĩa gốc: “Quị” nghĩa là quỳ gối, “luỵ” nghĩa là phiền lụy, vướng bận. Ghép lại chỉ trạng thái quỳ gối van xin, phụ thuộc vào người khác.

Nghĩa mở rộng: Chỉ thái độ sống thiếu khí phách, luôn khúm núm, nịnh bợ kẻ có quyền thế để mưu cầu lợi ích cá nhân.

Trong đời sống: Người quị luỵ thường đánh đổi nhân phẩm, lòng tự trọng để đạt được mục đích. Đây là đức tính bị xã hội lên án.

Quị luỵ có nguồn gốc từ đâu?

Từ “quị luỵ” có nguồn gốc Hán Việt, xuất phát từ chữ “quỵ” (跪 – quỳ gối) và “lụy” (累 – vướng víu, phiền toái). Từ này phản ánh hình ảnh người quỳ gối cầu xin, phụ thuộc hoàn toàn vào người khác.

Sử dụng “quị luỵ” khi muốn phê phán thái độ hèn nhát, thiếu tự trọng của ai đó.

Cách sử dụng “Quị luỵ”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “quị luỵ” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Quị luỵ” trong tiếng Việt

Tính từ: Dùng để miêu tả thái độ, tính cách con người. Ví dụ: thái độ quị luỵ, con người quị luỵ.

Động từ: Chỉ hành động cúi mình, nịnh bợ. Ví dụ: quị luỵ trước quyền lực, quị luỵ kẻ giàu có.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Quị luỵ”

Từ “quị luỵ” thường xuất hiện trong ngữ cảnh phê phán, chỉ trích thái độ sống tiêu cực:

Ví dụ 1: “Anh ta sẵn sàng quị luỵ trước sếp để được thăng chức.”

Phân tích: Chỉ hành động hạ mình, nịnh bợ cấp trên vì lợi ích cá nhân.

Ví dụ 2: “Dân tộc ta chưa bao giờ quị luỵ trước kẻ thù xâm lược.”

Phân tích: Khẳng định tinh thần bất khuất, không chịu cúi đầu của dân tộc.

Ví dụ 3: “Đừng sống quị luỵ, hãy giữ lấy lòng tự trọng của mình.”

Phân tích: Lời khuyên về cách sống có nhân cách, không hèn nhát.

Ví dụ 4: “Thái độ quị luỵ của hắn khiến mọi người khinh bỉ.”

Phân tích: Miêu tả sự đánh giá tiêu cực của xã hội với người thiếu tự trọng.

Ví dụ 5: “Cô ấy quị luỵ van xin nhưng vẫn không được tha thứ.”

Phân tích: Hành động cầu xin hạ mình nhưng không đạt kết quả.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Quị luỵ”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “quị luỵ” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “quị luỵ” với “khiêm tốn”.

Cách dùng đúng: “Khiêm tốn” là đức tính tốt, còn “quị luỵ” mang nghĩa tiêu cực, chỉ sự hèn nhát.

Trường hợp 2: Viết sai chính tả thành “quỳ lụy” hoặc “quị lụy”.

Cách dùng đúng: Viết đúng là “quị luỵ” hoặc “quỵ lụy” đều được chấp nhận.

Trường hợp 3: Dùng “quị luỵ” để chỉ sự tôn trọng người lớn tuổi.

Cách dùng đúng: Tôn trọng người lớn là “kính trọng”, không phải “quị luỵ”.

“Quị luỵ”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “quị luỵ”:

Kết luận

Quị luỵ là gì? Tóm lại, quị luỵ là thái độ khúm núm, hạ mình thiếu tự trọng trước người khác. Hiểu đúng “quị luỵ” giúp bạn tránh xa lối sống hèn nhát, giữ vững nhân cách.