Qui định là gì? 📜 Nghĩa, giải thích Qui định

Qui định là gì? Qui định là những điều khoản, nguyên tắc được đặt ra nhằm ràng buộc hành vi của cá nhân hoặc tổ chức trong một phạm vi nhất định. Đây là thuật ngữ quen thuộc trong pháp luật, công việc và đời sống hàng ngày. Cùng tìm hiểu ý nghĩa, cách sử dụng và phân biệt “qui định” với các từ liên quan ngay bên dưới!

Qui định là gì?

Qui định (hay quy định) là những điều khoản, nguyên tắc hoặc luật lệ được ban hành để điều chỉnh, hướng dẫn hành vi của con người trong một lĩnh vực cụ thể. Đây là danh từ thuộc nhóm từ Hán Việt, trong đó “qui” nghĩa là khuôn phép, “định” nghĩa là đặt ra, xác lập.

Trong tiếng Việt, từ “qui định” có nhiều cách hiểu:

Nghĩa danh từ: Chỉ các điều khoản, nguyên tắc đã được ban hành. Ví dụ: qui định của công ty, qui định pháp luật, qui định nội bộ.

Nghĩa động từ: Hành động đặt ra, xác lập các nguyên tắc. Ví dụ: “Nhà trường qui định học sinh phải mặc đồng phục.”

Trong pháp luật: Qui định là các điều khoản trong văn bản pháp quy có tính bắt buộc thi hành.

Qui định có nguồn gốc từ đâu?

Từ “qui định” có nguồn gốc Hán Việt, được sử dụng rộng rãi trong tiếng Việt từ lâu đời để chỉ những khuôn phép, luật lệ cần tuân theo. Trong văn bản hành chính, cả “qui định” và “quy định” đều được chấp nhận.

Sử dụng “qui định” khi nói về các nguyên tắc, điều khoản trong pháp luật, nội quy cơ quan, trường học hoặc các thỏa thuận có tính ràng buộc.

Cách sử dụng “Qui định”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “qui định” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Qui định” trong tiếng Việt

Danh từ: Chỉ các điều khoản, nguyên tắc đã được thiết lập. Ví dụ: qui định giao thông, qui định lao động, qui định về an toàn.

Động từ: Chỉ hành động đặt ra, xác lập nguyên tắc. Ví dụ: qui định mức phạt, qui định thời gian làm việc, qui định quyền lợi.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Qui định”

Từ “qui định” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh đời sống khác nhau:

Ví dụ 1: “Theo qui định của công ty, nhân viên phải đến trước 8 giờ sáng.”

Phân tích: Dùng như danh từ, chỉ nội quy của doanh nghiệp.

Ví dụ 2: “Pháp luật qui định công dân đủ 18 tuổi mới được lái xe máy.”

Phân tích: Dùng như động từ, chỉ hành động xác lập nguyên tắc pháp lý.

Ví dụ 3: “Qui định về phòng cháy chữa cháy rất nghiêm ngặt tại khu công nghiệp.”

Phân tích: Danh từ chỉ các điều khoản về an toàn.

Ví dụ 4: “Hợp đồng qui định rõ quyền và nghĩa vụ của hai bên.”

Phân tích: Động từ chỉ việc xác lập điều khoản trong văn bản pháp lý.

Ví dụ 5: “Vi phạm qui định giao thông sẽ bị xử phạt hành chính.”

Phân tích: Danh từ chỉ luật lệ trong lĩnh vực giao thông.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Qui định”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “qui định” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm lẫn giữa “qui định” và “quy định”.

Cách dùng đúng: Cả hai cách viết đều được chấp nhận trong tiếng Việt hiện đại. “Quy định” phổ biến hơn trong văn bản hành chính.

Trường hợp 2: Nhầm “qui định” với “quy tắc” hoặc “quy chế”.

Cách phân biệt: “Qui định” là điều khoản cụ thể; “quy tắc” là nguyên tắc chung; “quy chế” là tập hợp nhiều qui định trong một lĩnh vực.

“Qui định”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “qui định”:

Kết luận

Qui định là gì? Tóm lại, qui định là những điều khoản, nguyên tắc được đặt ra để điều chỉnh hành vi trong một phạm vi nhất định. Hiểu đúng từ “qui định” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và tuân thủ pháp luật tốt hơn.