Núi Everest ở đâu? Vị trí, độ cao và thông tin chinh phục đỉnh

Núi Everest ở đâu? Đây là câu hỏi tưởng dễ nhưng có đến 90% người trả lời chưa chính xác. Núi Everest nằm trên biên giới giữa Nepal và Khu tự trị Tây Tạng (Trung Quốc), thuộc dãy Himalaya ở châu Á — không hoàn toàn nằm trong lãnh thổ Nepal như nhiều người lầm tưởng. Đây là đỉnh núi cao nhất thế giới, với độ cao chính thức 8.848,86 mét theo đo đạc năm 2020.

Núi Everest ở đâu?

Núi Everest nằm trên đường biên giới giữa Nepal và Khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc, thuộc tiểu dãy Mahalangur Himal trong hệ thống dãy Himalaya. Tọa độ địa lý chính xác của đỉnh núi là khoảng 27,9881° Bắc và 86,9250° Đông.

Câu trả lời “núi Everest ở Nepal” là chưa đầy đủ. Đỉnh núi nằm đúng tại đường phân định biên giới, với sườn phía nam thuộc Nepal và sườn phía bắc thuộc Tây Tạng (Trung Quốc). Người Nepal gọi ngọn núi này là Sagarmatha (Trán trời), trong khi người Tây Tạng gọi là Chomolungma (Thánh mẫu vũ trụ). Tên quốc tế “Everest” được đặt theo tên nhà trắc địa người Anh Sir George Everest vào năm 1865 bởi Hội Địa lý Hoàng gia Anh.

Núi Everest cao bao nhiêu mét — Con số chính thức năm 2020

Độ cao của núi Everest từng là chủ đề tranh luận kéo dài nhiều thập kỷ giữa Nepal và Trung Quốc. Ngày 8/12/2020, hai nước đã chính thức công bố con số thống nhất: 8.848,86 mét so với mực nước biển.

Con số này cao hơn 86 cm so với phép đo mà Nepal công nhận trước đây (8.848 m, do các nhà khảo sát Ấn Độ xác định năm 1954), và cao hơn khoảng 4 mét so với con số của Trung Quốc — vì Trung Quốc trước đó chỉ tính phần đá, không tính lớp tuyết phủ trên đỉnh. Theo nghiên cứu công bố năm 2024 của nhóm khoa học tại University College London (UCL), Everest vẫn đang cao thêm mỗi năm do tác động của sự xói mòn từ mạng lưới sông cách đỉnh núi khoảng 75 km, tạo ra hiện tượng “nâng địa chất” (isostatic uplift) đẩy nền vỏ Trái đất lên cao.

Vị trí địa lý chi tiết: Hai phía của núi Everest

Núi Everest có thể tiếp cận từ hai phía với địa hình và điều kiện khác nhau rõ rệt.

• Phía Nam — Nepal (Sagarmatha National Park): Trại cơ sở Nam (South Base Camp) nằm ở độ cao 5.364 mét, thuộc vùng Khumbu. Du khách thường bay vào sân bay Lukla, sau đó trekking khoảng 10–14 ngày để đến trại cơ sở. Khu vực này nằm trong Vườn quốc gia Sagarmatha — Di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận năm 1979.
• Phía Bắc — Tây Tạng, Trung Quốc (Qomolangma Nature Reserve): Trại cơ sở Bắc (North Base Camp) nằm ở độ cao 5.180 mét, thuộc quận Tingri, thành phố Shigatse. Từ Shigatse, du khách mất khoảng 7 giờ ô tô để đến khu vực này. Tu viện Rongbuk nằm ngay chân núi ở độ cao 5.100 mét — tu viện cao nhất thế giới.

Trong phạm vi 20 km quanh Everest, có hơn 40 đỉnh núi vượt độ cao 7.000 mét, tạo thành một cụm núi khổng lồ thuộc hàng dày đặc nhất hành tinh.

Hai đường leo lên đỉnh Everest

Hiện có hai tuyến đường leo chính được sử dụng để chinh phục Everest, mỗi tuyến có đặc điểm địa hình và mức độ khó khác nhau.

Lịch sử chinh phục đỉnh Everest — Từ những nỗ lực đầu tiên đến kỷ lục ngày nay

Hành trình chinh phục Everest kéo dài hơn 30 năm trước khi con người lần đầu tiên đứng trên đỉnh cao nhất thế giới.

Năm 1921, đoàn thám hiểm Anh đầu tiên do George Mallory dẫn đầu lập bản đồ sườn phía Bắc, đạt độ cao 7.000 mét. Năm 1924, Mallory và Andrew Irvine mất tích trên đường chinh phục — xác của Mallory được tìm thấy năm 1999. Ngày 29/5/1953, Sir Edmund Hillary (New Zealand) và Tenzing Norgay Sherpa (Nepal) trở thành những người đầu tiên được ghi nhận chính thức đứng trên đỉnh Everest, theo đường Đông Nam.

Kỷ lục leo núi Everest nhiều lần nhất thuộc về Kami Rita Sherpa (Nepal), người đã chinh phục Everest lần thứ 29 vào tháng 5/2024, theo xác nhận từ công ty Seven Summit Treks. Theo số liệu của Bộ Du lịch Nepal, tính đến nay đã có hơn 6.000 lượt leo thành công lên đỉnh Everest từ hơn 4.000 nhà leo núi khác nhau.

Khí hậu và điều kiện tự nhiên trên núi Everest

Môi trường trên núi Everest được xếp vào hàng khắc nghiệt nhất hành tinh. Nhiệt độ trung bình tại đỉnh là -19°C vào mùa hè và có thể xuống -36°C vào mùa đông, theo dữ liệu khí hậu dài hạn từ NOAA. Gió tại đỉnh có thể vượt 160 km/giờ trong mùa bão.

“Ở độ cao trên 8.000 mét — vùng được gọi là ‘death zone’ (vùng tử thần) — lượng oxy trong không khí chỉ còn khoảng 33% so với mực nước biển, khiến các cơ quan nội tạng của con người không thể hoạt động bình thường trong thời gian dài.” — Theo tài liệu y học leo núi của Wilderness Medical Society.

Biến đổi khí hậu đang tác động mạnh đến Everest: sông băng South Col — sông băng cao nhất thế giới — đã mỏng đi 55 mét trong 25 năm qua, theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Portfolio. Băng tan khiến ngày càng nhiều thi thể của những nhà leo núi tử nạn lộ ra — hiện có khoảng 200 thi thể vẫn còn trên sườn núi.

So sánh núi Everest với các đỉnh núi cao nhất thế giới

Để hiểu rõ hơn về vị thế của Everest, bảng dưới đây tổng hợp 5 đỉnh núi cao nhất thế giới (theo số liệu khảo sát GPS cập nhật nhất).

Đáng chú ý, Everest cao hơn K2 — đỉnh núi cao thứ hai thế giới — đến 237 mét. Cả 4 đỉnh sau Everest đều nằm trong cùng hệ thống Himalaya–Karakoram, cho thấy khu vực biên giới Nam Á–Trung Á là vùng địa hình cao nhất Trái đất.

Câu hỏi thường gặp về núi Everest

Núi Everest thuộc nước nào?

Everest nằm trên biên giới Nepal và Khu tự trị Tây Tạng (Trung Quốc) — không hoàn toàn thuộc một quốc gia duy nhất.

Tọa độ chính xác của núi Everest là bao nhiêu?

Tọa độ đỉnh Everest là 27,9881° Bắc và 86,9250° Đông, theo hệ thống GPS quốc tế.

Núi Everest có cao thêm không?

Có. Nghiên cứu của UCL (2024) xác nhận Everest vẫn đang dâng cao do xói mòn địa chất từ hệ thống sông lân cận.

Mùa nào thích hợp để trekking đến chân Everest?

Tháng 4–5 (mùa xuân) và tháng 9–10 (mùa thu) là thời điểm thời tiết ổn định, tầm nhìn tốt nhất.

Chi phí leo Everest hết bao nhiêu?

Chi phí trung bình toàn bộ hành trình leo đỉnh Everest (giấy phép, hướng dẫn, thiết bị) dao động từ 30.000 đến 100.000 USD, tùy dịch vụ.

Núi Everest không chỉ là điểm cao nhất trên bản đồ — đây là một hệ sinh thái, một biên giới tự nhiên và một biểu tượng thách thức giới hạn con người. Vị trí chính xác của Everest nằm tại đường biên giới Nepal–Tây Tạng, trong lòng dãy Himalaya hùng vĩ, khiến ngọn núi này trở thành “tài sản chung” của hai quốc gia và toàn nhân loại. Dù tiếp cận từ phía Nam (Nepal) hay phía Bắc (Tây Tạng), hành trình đến với Everest đều đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về thể chất, tài chính và kiến thức địa lý.