Nhiệt đới là nóng hay lạnh? Đặc điểm vùng khí hậu nhiệt đới

Nhiệt đới là nóng, không phải lạnh. Đây là đới khí hậu nóng nhất trên Trái Đất, nằm giữa hai đường chí tuyến, với nhiệt độ trung bình tất cả 12 tháng trong năm đều vượt 18°C. Việt Nam nằm trong vùng nhiệt đới ẩm gió mùa nên cũng thuộc đới khí hậu nóng này.

Nhiệt đới là nóng hay lạnh?

Nhiệt đới là đới khí hậu nóng. Theo hệ thống phân loại khí hậu của nhà khí hậu học người Đức Wladimir Köppen, khí hậu nhiệt đới được định nghĩa là vùng khí hậu không khô cằn trong đó tất cả 12 tháng có nhiệt độ trung bình trên 18°C (64,4°F). Đây là tiêu chí phân biệt rõ ràng nhất giữa nhiệt đới và các đới khí hậu mát hơn.

Khu vực nhiệt đới nằm trong khoảng từ 23°26′ vĩ Bắc đến 23°26′ vĩ Nam, tức là vùng địa lý giữa hạ chí tuyến (Bắc bán cầu) và đông chí tuyến (Nam bán cầu). Đây là nơi duy nhất trên Trái Đất mà Mặt Trời có thể chiếu thẳng đứng xuống đỉnh đầu ít nhất một lần trong năm — điều này giải thích tại sao vùng này nhận được lượng nhiệt rất lớn từ bức xạ Mặt Trời.

So sánh nhiệt đới với ôn đới và hàn đới

Trái Đất được chia thành 5 đới khí hậu chính theo vĩ độ, trong đó nhiệt đới nằm ở giữa và có nhiệt độ cao nhất. Bảng dưới đây so sánh ba đới khí hậu cơ bản:

Việt Nam thuộc đới khí hậu nhiệt đới không?

Việt Nam nằm hoàn toàn trong vùng nhiệt đới, vì vậy cũng là quốc gia có khí hậu nóng. Tuy nhiên, đặc trưng khí hậu của Việt Nam không đơn thuần là nhiệt đới điển hình mà là nhiệt đới ẩm gió mùa — một dạng khí hậu đặc sắc của khu vực Đông Nam Á và Nam Á.

Điểm khác biệt là do ảnh hưởng của gió mùa, khí hậu Việt Nam có sự phân hóa theo vùng và theo mùa:

• Miền Nam: Nắng nóng quanh năm, phân rõ hai mùa mưa và mùa khô. Không có mùa đông lạnh.
• Miền Bắc: Có mùa đông lạnh (gió mùa Đông Bắc từ lục địa châu Á), nhiệt độ Hà Nội có thể xuống dưới 10°C trong vài ngày.
• Miền Trung: Mùa mưa lệch về thu đông, mùa hè khô nóng và có gió Lào.

Theo số liệu của Tổng cục Khí tượng Thủy văn Việt Nam, nhiệt độ trung bình năm trên toàn quốc đều vượt 20°C (không tính vùng núi cao), xác nhận rõ ràng Việt Nam thuộc đới nhiệt đới — tức đới nóng.

Câu hỏi thường gặp về nhiệt đới là nóng hay lạnh

Nhiệt đới và hàn đới khác nhau như thế nào?

Nhiệt đới nóng quanh năm (trên 18°C), còn hàn đới rất lạnh, nhiệt độ trung bình năm thường dưới 0°C.

Tại sao vùng nhiệt đới lại nóng?

Vì Mặt Trời chiếu gần thẳng đứng, tia sáng truyền nhiệt trực tiếp và mạnh hơn so với các vùng vĩ độ cao.

Rừng nhiệt đới có ở đâu?

Tập trung tại Đông Nam Á, lưu vực Amazon (Nam Mỹ) và lưu vực Congo (châu Phi) — nơi nóng ẩm và mưa nhiều nhất.

Tóm lại, nhiệt đới là đới nóng — nóng nhất trong các đới khí hậu trên Trái Đất. Từ “nhiệt” trong “nhiệt đới” chính là chỉ nhiệt độ cao, phân biệt hoàn toàn với “hàn đới” (lạnh) và “ôn đới” (mát mẻ, ôn hòa). Nắm được phân biệt này giúp học sinh dễ ghi nhớ bản đồ các đới khí hậu trong chương trình Địa lí lớp 6.