Ngùi ngùi là gì? 😢 Nghĩa, giải thích Ngùi ngùi

Ngùi ngùi là gì? Ngùi ngùi là từ láy diễn tả cảm xúc buồn man mác, xót xa, thường xuất hiện khi nhớ về người hoặc chuyện đã qua. Đây là từ giàu sắc thái biểu cảm, thường gặp trong thơ ca và văn chương Việt Nam. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và ý nghĩa sâu sắc của từ “ngùi ngùi” ngay bên dưới!

Ngùi ngùi nghĩa là gì?

Ngùi ngùi là từ láy hoàn toàn, diễn tả trạng thái cảm xúc buồn thương nhẹ nhàng, man mác, thường đi kèm với sự nhớ nhung hoặc tiếc nuối. Đây là tính từ thuộc nhóm từ biểu cảm trong tiếng Việt.

Trong tiếng Việt, từ “ngùi ngùi” có các cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ cảm giác buồn xót xa, day dứt trong lòng. Ví dụ: “Lòng ngùi ngùi thương nhớ người xưa.”

Nghĩa mở rộng: Diễn tả tâm trạng bâng khuâng, xúc động trước cảnh vật hoặc kỷ niệm.

Trong văn chương: Từ “ngùi ngùi” thường xuất hiện trong thơ ca, truyện để miêu tả nỗi buồn nhẹ nhàng, sâu lắng mang tính trữ tình.

Ngùi ngùi có nguồn gốc từ đâu?

Từ “ngùi ngùi” có nguồn gốc thuần Việt, được hình thành theo phương thức láy hoàn toàn từ gốc “ngùi” – nghĩa là buồn thương, xót xa. Đây là từ cổ, xuất hiện nhiều trong văn học trung đại và ca dao dân gian.

Sử dụng “ngùi ngùi” khi muốn diễn tả cảm xúc buồn man mác, nhớ thương hoặc xúc động trước hoàn cảnh nào đó.

Cách sử dụng “Ngùi ngùi”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “ngùi ngùi” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Ngùi ngùi” trong tiếng Việt

Văn viết: Thường xuất hiện trong thơ, văn xuôi trữ tình, tản văn. Ví dụ: “Chiều thu ngùi ngùi lá rụng.”

Văn nói: Dùng trong giao tiếp khi muốn diễn tả cảm xúc sâu lắng, thường ở ngữ cảnh trang trọng hoặc tâm tình.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Ngùi ngùi”

Từ “ngùi ngùi” được dùng trong nhiều ngữ cảnh biểu đạt cảm xúc:

Ví dụ 1: “Nghe bài hát cũ, lòng tôi ngùi ngùi nhớ về tuổi thơ.”

Phân tích: Diễn tả cảm xúc nhớ nhung, bồi hồi khi gợi nhớ kỷ niệm.

Ví dụ 2: “Nhìn căn nhà xưa đổ nát, ai cũng ngùi ngùi thương cảm.”

Phân tích: Miêu tả sự xót xa, tiếc nuối trước cảnh vật thay đổi.

Ví dụ 3: “Tiễn bạn đi xa, lòng ngùi ngùi khó tả.”

Phân tích: Diễn tả cảm giác buồn khi chia ly.

Ví dụ 4: “Đọc thư mẹ, nước mắt ngùi ngùi rơi.”

Phân tích: Biểu đạt sự xúc động, nghẹn ngào.

Ví dụ 5: “Chiều hoàng hôn ngùi ngùi buông xuống phố.”

Phân tích: Dùng trong văn chương để tả cảnh mang cảm xúc buồn man mác.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Ngùi ngùi”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “ngùi ngùi” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “ngùi ngùi” với “nguôi nguôi” (nghĩa là dịu đi, bớt dần).

Cách dùng đúng: “Ngùi ngùi” chỉ cảm xúc buồn; “nguôi nguôi” chỉ trạng thái giảm bớt.

Trường hợp 2: Dùng “ngùi ngùi” trong ngữ cảnh vui vẻ, không phù hợp.

Cách dùng đúng: Chỉ dùng “ngùi ngùi” khi diễn tả cảm xúc buồn, nhớ thương, xót xa.

“Ngùi ngùi”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “ngùi ngùi”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Bâng khuâng Vui vẻ
Man mác Hân hoan
Xót xa Phấn khởi
Buồn thương Rộn ràng
Tiếc nuối Thanh thản
Nhớ nhung Hớn hở

Kết luận

Ngùi ngùi là gì? Tóm lại, ngùi ngùi là từ láy diễn tả cảm xúc buồn man mác, nhớ thương, xót xa. Hiểu đúng từ “ngùi ngùi” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ tinh tế và giàu cảm xúc hơn trong giao tiếp và viết văn.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.