Nghề là gì? 👷 Nghĩa, giải thích trong đời sống

Nghề là gì? Nghề là công việc chuyên môn mà con người thực hiện thường xuyên để kiếm sống, đòi hỏi kỹ năng và kiến thức nhất định. Đây là khái niệm quan trọng gắn liền với đời sống xã hội và sự phát triển của mỗi cá nhân. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, phân loại và cách sử dụng từ “nghề” trong tiếng Việt ngay bên dưới!

Nghề nghĩa là gì?

Nghề là hoạt động lao động có tính chất chuyên môn, được thực hiện thường xuyên nhằm tạo ra thu nhập và đóng góp cho xã hội. Đây là danh từ chỉ lĩnh vực công việc mà một người theo đuổi trong cuộc sống.

Trong tiếng Việt, từ “nghề” có nhiều cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ công việc kiếm sống đòi hỏi kỹ năng chuyên môn. Ví dụ: nghề giáo, nghề y, nghề nông.

Nghĩa mở rộng: Chỉ sự thành thạo, điêu luyện trong một lĩnh vực. Ví dụ: “Anh ấy rất có nghề” (rất giỏi, chuyên nghiệp).

Trong văn hóa: Nghề truyền thống như nghề gốm, nghề dệt, nghề rèn là di sản văn hóa quý báu của người Việt, được truyền từ đời này sang đời khác.

Trong thành ngữ: “Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh” – giỏi một nghề thì cả đời sung sướng.

Nghề có nguồn gốc từ đâu?

Từ “nghề” có nguồn gốc thuần Việt, xuất hiện từ xa xưa khi xã hội bắt đầu phân công lao động và chuyên môn hóa các hoạt động sản xuất. Nghề gắn liền với lịch sử phát triển của nền văn minh nông nghiệp lúa nước Việt Nam.

Sử dụng “nghề” khi nói về công việc chuyên môn, lĩnh vực lao động hoặc kỹ năng thành thạo của một người.

Cách sử dụng “Nghề”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “nghề” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Nghề” trong tiếng Việt

Danh từ: Chỉ lĩnh vực công việc chuyên môn. Ví dụ: nghề nghiệp, nghề thủ công, nghề tự do.

Kết hợp với động từ: Học nghề, làm nghề, đổi nghề, truyền nghề, giữ nghề.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Nghề”

Từ “nghề” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh đời sống khác nhau:

Ví dụ 1: “Bố tôi theo nghề giáo đã hơn 30 năm.”

Phân tích: Danh từ chỉ lĩnh vực công việc – nghề dạy học.

Ví dụ 2: “Cậu ấy tay nghề cao lắm, ai cũng khen.”

Phân tích: Kết hợp “tay nghề” chỉ trình độ kỹ năng chuyên môn.

Ví dụ 3: “Làng gốm Bát Tràng nổi tiếng với nghề truyền thống.”

Phân tích: Nghề gắn với di sản văn hóa làng quê Việt Nam.

Ví dụ 4: “Anh ấy chơi cờ rất có nghề.”

Phân tích: Nghĩa mở rộng, chỉ sự thành thạo, điêu luyện.

Ví dụ 5: “Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh.”

Phân tích: Thành ngữ khuyên con người nên giỏi một nghề để thành công.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Nghề”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “nghề” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm lẫn “nghề” với “nghệ” (nghệ thuật).

Cách dùng đúng: “Nghề nghiệp” (công việc) khác với “nghệ thuật” (art).

Trường hợp 2: Viết sai chính tả thành “nghể” hoặc “nghé”.

Cách dùng đúng: Luôn viết là “nghề” với dấu huyền.

“Nghề”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “nghề”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Nghề nghiệp Thất nghiệp
Công việc Vô nghề
Việc làm Rảnh rỗi
Chuyên môn Nghiệp dư
Ngành nghề Tay ngang
Sự nghiệp Không chuyên

Kết luận

Nghề là gì? Tóm lại, nghề là công việc chuyên môn giúp con người kiếm sống và khẳng định giá trị bản thân. Hiểu đúng từ “nghề” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và trân trọng hơn những người thợ lành nghề.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.