Mất công là gì? 😔 Nghĩa, giải thích Mất công

Mất công là gì? Mất công là tình trạng bỏ ra công sức, thời gian để làm việc gì đó nhưng không đạt được kết quả như mong đợi hoặc trở nên vô ích. Đây là cụm từ quen thuộc trong giao tiếp hàng ngày của người Việt, thể hiện sự tiếc nuối về nỗ lực đã bỏ ra. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và các ví dụ minh họa ngay bên dưới!

Mất công nghĩa là gì?

Mất công là cụm từ chỉ việc tốn công sức, thời gian làm điều gì đó mà kết quả không xứng đáng hoặc hoàn toàn vô nghĩa. Đây là cụm danh từ kết hợp giữa “mất” (hao tổn, không còn) và “công” (công sức, sức lao động).

Trong tiếng Việt, “mất công” có các cách hiểu:

Nghĩa thông dụng: Chỉ sự phí phạm công sức vào việc không có kết quả. Ví dụ: “Làm mãi mà hỏng, mất công quá!”

Nghĩa nhẹ hơn: Diễn tả sự phiền hà, tốn sức dù có thể đạt kết quả. Ví dụ: “Mất công đi lại nhiều lần.”

Trong giao tiếp: Thường dùng để khuyên ngăn ai đó đừng làm việc vô ích. Ví dụ: “Đừng nói nữa, mất công thôi.”

Mất công có nguồn gốc từ đâu?

Cụm từ “mất công” có nguồn gốc thuần Việt, được ghép từ hai từ đơn “mất” và “công” để diễn tả sự hao tổn về sức lao động. Từ này phản ánh tư duy thực tế của người Việt về giá trị của công sức bỏ ra.

Sử dụng “mất công” khi muốn nói về việc tốn sức vô ích hoặc kết quả không tương xứng với nỗ lực.

Cách sử dụng “Mất công”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng cụm từ “mất công” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Mất công” trong tiếng Việt

Làm vị ngữ: Diễn tả kết quả của hành động. Ví dụ: “Chờ đợi cả ngày, cuối cùng mất công.”

Làm trạng ngữ: Bổ nghĩa cho động từ phía sau. Ví dụ: “Mất công giải thích mà nó không hiểu.”

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Mất công”

Cụm từ “mất công” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh đời sống:

Ví dụ 1: “Mất công nấu cả bàn cơm mà không ai về ăn.”

Phân tích: Diễn tả sự tiếc nuối khi công sức bỏ ra trở nên vô nghĩa.

Ví dụ 2: “Khuyên nó cũng mất công, nó không nghe đâu.”

Phân tích: Dùng để khuyên ngăn, cho rằng hành động sẽ không có kết quả.

Ví dụ 3: “Đi xa thế này mất công lắm, gọi điện được không?”

Phân tích: Nghĩa nhẹ, chỉ sự phiền hà, tốn sức khi di chuyển.

Ví dụ 4: “Mất công học hành bao năm mà giờ thất nghiệp.”

Phân tích: Thể hiện sự tiếc nuối về kết quả không xứng đáng với nỗ lực.

Ví dụ 5: “Cảm ơn anh đã mất công giúp đỡ em.”

Phân tích: Dùng trong lời cảm ơn, ghi nhận công sức người khác bỏ ra.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Mất công”

Một số lỗi phổ biến khi dùng cụm từ “mất công” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “mất công” với “mất không” (mất mà không được gì).

Cách dùng đúng: “Mất công” nhấn mạnh công sức bỏ ra, “mất không” nhấn mạnh sự mất mát hoàn toàn.

Trường hợp 2: Dùng “mất công” trong ngữ cảnh trang trọng.

Cách dùng đúng: Trong văn phong trang trọng, nên thay bằng “tốn công sức” hoặc “phí công.”

“Mất công”: Từ đồng nghĩa và trái nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “mất công”:

Kết luận

Mất công là gì? Tóm lại, mất công là cụm từ thuần Việt diễn tả việc tốn công sức, thời gian mà không đạt kết quả mong muốn. Hiểu đúng cụm từ “mất công” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và tự nhiên hơn trong giao tiếp.