Khom lưng uốn gối là gì? 🙇 Nghĩa Khom lưng uốn gối
Khom lưng uốn gối là gì? Khom lưng uốn gối là thành ngữ tả thái độ khúm núm, quỵ lụy, bợ đỡ kẻ quyền thế. Đây là cách nói phê phán những người thiếu khí chất, sẵn sàng hạ mình trước người có quyền lực để cầu lợi. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và cách sử dụng thành ngữ này nhé!
Khom lưng uốn gối nghĩa là gì?
Khom lưng uốn gối là thành ngữ mô tả thái độ khúm núm, luồn lụy, nịnh bợ người có quyền thế để mưu cầu lợi ích cá nhân. Đây là cụm từ mang sắc thái tiêu cực trong tiếng Việt.
Thành ngữ “khom lưng uốn gối” được hiểu theo nhiều góc độ:
Nghĩa đen: Mô tả tư thế cúi người, gập đầu gối xuống — hành động thể hiện sự khuất phục hoàn toàn trước người khác.
Nghĩa bóng: Chỉ những người thiếu lòng tự trọng, sẵn sàng hạ thấp nhân phẩm để nịnh hót, xu nịnh kẻ có quyền lực nhằm đạt được mục đích riêng.
Trong đạo lý: Ông cha ta có câu “Sống chớ khom lưng, uốn gối, dập đầu” để nhắc nhở con cháu giữ gìn khí chất, sống ngay thẳng, không khuất phục trước cường quyền.
Nguồn gốc và xuất xứ của “Khom lưng uốn gối”
Thành ngữ “khom lưng uốn gối” có nguồn gốc từ ngôn ngữ dân gian Việt Nam, được đúc kết qua nhiều thế hệ. Hình ảnh “khom lưng”, “uốn gối” lấy từ tư thế quỳ lạy thời phong kiến khi bề tôi yết kiến vua quan.
Sử dụng “khom lưng uốn gối” khi muốn phê phán thái độ nịnh bợ, thiếu khí chất hoặc nhắc nhở ai đó giữ gìn phẩm giá.
Khom lưng uốn gối sử dụng trong trường hợp nào?
Thành ngữ “khom lưng uốn gối” được dùng khi phê phán người có thái độ xu nịnh, luồn cúi, hoặc khi khuyên nhủ ai đó sống có lòng tự trọng.
Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Khom lưng uốn gối”
Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng thành ngữ “khom lưng uốn gối”:
Ví dụ 1: “Anh ta sẵn sàng khom lưng uốn gối trước sếp để được thăng chức.”
Phân tích: Phê phán người thiếu tự trọng, nịnh bợ cấp trên vì lợi ích cá nhân.
Ví dụ 2: “Dù nghèo khó, ông ấy không bao giờ khom lưng uốn gối trước kẻ giàu có.”
Phân tích: Ca ngợi người giữ được khí chất, phẩm giá dù hoàn cảnh khó khăn.
Ví dụ 3: “Sống chớ khom lưng, uốn gối, dập đầu — ông bà dạy con cháu phải ngẩng cao đầu mà sống.”
Phân tích: Lời răn dạy về việc giữ gìn nhân cách, không khuất phục trước cường quyền.
Ví dụ 4: “Thái độ khom lưng uốn gối của hắn khiến ai cũng khinh thường.”
Phân tích: Chỉ sự nịnh bợ quá mức khiến người khác mất thiện cảm.
Ví dụ 5: “Làm người phải có xương sống, đừng khom lưng uốn gối trước bất kỳ ai.”
Phân tích: Lời khuyên về việc sống có bản lĩnh, tự trọng.
Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Khom lưng uốn gối”
Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “khom lưng uốn gối”:
| Từ Đồng Nghĩa | Từ Trái Nghĩa |
|---|---|
| Uốn gối mềm lưng | Ngẩng cao đầu |
| Luồn cúi | Hiên ngang |
| Nịnh bợ | Khảng khái |
| Xu nịnh | Cứng cỏi |
| Quỵ lụy | Bất khuất |
| Bợ đỡ | Tự trọng |
Dịch “Khom lưng uốn gối” sang các ngôn ngữ
| Tiếng Việt | Tiếng Trung | Tiếng Anh | Tiếng Nhật | Tiếng Hàn |
|---|---|---|---|---|
| Khom lưng uốn gối | 卑躬屈膝 (Bēi gōng qū xī) | Bow and scrape | 卑屈する (Hikutsu suru) | 굽실거리다 (Gupsilgeorida) |
Kết luận
Khom lưng uốn gối là gì? Tóm lại, đây là thành ngữ phê phán thái độ khúm núm, nịnh bợ kẻ quyền thế. Hiểu rõ ý nghĩa giúp bạn sống có bản lĩnh và giữ gìn phẩm giá bản thân.
