Hạnh kiểm là gì? ✅ Nghĩa, giải thích Hạnh kiểm

Hạnh kiểm là gì? Hạnh kiểm là đánh giá về phẩm chất đạo đức, thái độ và hành vi ứng xử của học sinh trong môi trường học đường. Đây là thuật ngữ quen thuộc trong giáo dục Việt Nam, thường xuất hiện trong học bạ và sổ liên lạc. Cùng tìm hiểu ý nghĩa, cách xếp loại và tầm quan trọng của “hạnh kiểm” ngay bên dưới!

Hạnh kiểm là gì?

Hạnh kiểm là tiêu chí đánh giá đạo đức, tư cách và cách cư xử của học sinh tại trường học. Đây là danh từ ghép từ “hạnh” (đức hạnh, phẩm hạnh) và “kiểm” (kiểm tra, đánh giá).

Trong tiếng Việt, từ “hạnh kiểm” có nhiều cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ phẩm chất đạo đức và hành vi của một người, đặc biệt trong môi trường giáo dục.

Trong học đường: Hạnh kiểm được xếp loại theo các mức: Tốt, Khá, Trung bình, Yếu dựa trên thái độ học tập, ý thức kỷ luật và quan hệ với thầy cô, bạn bè.

Trong đời sống: Từ “hạnh kiểm” đôi khi được dùng để nói về tư cách đạo đức của một người nói chung. Ví dụ: “Anh ấy có hạnh kiểm tốt từ nhỏ.”

Hạnh kiểm có nguồn gốc từ đâu?

Từ “hạnh kiểm” có nguồn gốc Hán Việt, trong đó “hạnh” (行) nghĩa là đức hạnh, phẩm chất và “kiểm” (檢) nghĩa là xem xét, đánh giá. Thuật ngữ này được sử dụng chính thức trong hệ thống giáo dục Việt Nam từ lâu.

Sử dụng “hạnh kiểm” khi nói về việc đánh giá đạo đức, thái độ của học sinh hoặc phẩm chất con người.

Cách sử dụng “Hạnh kiểm”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “hạnh kiểm” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Hạnh kiểm” trong tiếng Việt

Danh từ: Chỉ tiêu chí đánh giá đạo đức. Ví dụ: xếp loại hạnh kiểm, hạnh kiểm tốt, hạnh kiểm yếu.

Trong văn viết: Thường xuất hiện trong học bạ, sổ liên lạc, nhận xét của giáo viên. Ví dụ: “Hạnh kiểm học kỳ I: Tốt.”

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Hạnh kiểm”

Từ “hạnh kiểm” được dùng phổ biến trong môi trường giáo dục và các ngữ cảnh liên quan đến đánh giá con người:

Ví dụ 1: “Em ấy được xếp loại hạnh kiểm tốt suốt 12 năm học.”

Phân tích: Dùng như danh từ, chỉ kết quả đánh giá đạo đức của học sinh.

Ví dụ 2: “Vì đánh nhau, bạn Nam bị hạ hạnh kiểm xuống trung bình.”

Phân tích: Kết hợp với động từ “hạ”, chỉ việc giảm mức xếp loại do vi phạm.

Ví dụ 3: “Hạnh kiểm ảnh hưởng đến hồ sơ xét tuyển đại học.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh giáo dục, nói về tầm quan trọng của việc xếp loại.

Ví dụ 4: “Cô giáo chủ nhiệm họp phụ huynh để thông báo hạnh kiểm của các em.”

Phân tích: Dùng trong giao tiếp giữa nhà trường và gia đình.

Ví dụ 5: “Dù học giỏi nhưng hạnh kiểm không tốt thì vẫn khó thành công.”

Phân tích: Dùng để nhấn mạnh tầm quan trọng của đạo đức bên cạnh học lực.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Hạnh kiểm”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “hạnh kiểm” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “hạnh kiểm” với “học lực”.

Cách dùng đúng: “Hạnh kiểm” đánh giá đạo đức, thái độ; còn “học lực” đánh giá kết quả học tập. Hai tiêu chí này độc lập nhau.

Trường hợp 2: Viết sai thành “hạn kiểm” hoặc “hành kiểm”.

Cách dùng đúng: Luôn viết là “hạnh kiểm” với chữ “hạnh” có dấu nặng.

“Hạnh kiểm”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “hạnh kiểm”:

Kết luận

Hạnh kiểm là gì? Tóm lại, hạnh kiểm là tiêu chí đánh giá đạo đức và thái độ của học sinh trong môi trường giáo dục. Hiểu đúng từ “hạnh kiểm” giúp phụ huynh và học sinh nhận thức tầm quan trọng của việc rèn luyện phẩm chất bên cạnh học tập.