Đoàn lạp là gì? 😏 Ý nghĩa chi tiết

Đoàn lạp là gì? Đoàn lạp là ngày lễ cúng tất niên vào cuối năm âm lịch, thường diễn ra vào ngày 23 hoặc 30 tháng Chạp để tiễn đưa năm cũ và đón năm mới. Đây là phong tục truyền thống quan trọng trong văn hóa Việt Nam, thể hiện lòng biết ơn tổ tiên và cầu mong một năm mới an lành. Cùng khám phá ý nghĩa sâu sắc và cách thực hiện lễ đoàn lạp ngay bên dưới!

Đoàn lạp nghĩa là gì?

Đoàn lạp là lễ cúng cuối năm, mang ý nghĩa “sum họp” và “tế lễ cuối năm” theo phong tục cổ truyền. Đây là danh từ Hán Việt, trong đó “đoàn” nghĩa là tụ họp, “lạp” chỉ tháng cuối năm hoặc lễ tế cuối năm.

Trong tiếng Việt, từ “đoàn lạp” được sử dụng với các ý nghĩa sau:

Trong văn hóa tâm linh: Đoàn lạp là dịp để gia đình sum họp, cúng tổ tiên, tạ ơn thần linh đã phù hộ suốt một năm qua. Lễ này thường được tổ chức trang trọng với mâm cỗ đầy đủ.

Trong đời sống: “Đoàn lạp” còn được dùng để chỉ buổi tiệc tất niên, họp mặt cuối năm của gia đình, dòng họ hoặc cơ quan, đơn vị.

Trong văn học: Từ này xuất hiện trong thơ ca cổ, gợi nhắc không khí ấm áp, đoàn viên của những ngày cuối năm.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Đoàn lạp”

Từ “đoàn lạp” có nguồn gốc từ tiếng Hán, du nhập vào Việt Nam từ thời phong kiến và trở thành phong tục quan trọng trong văn hóa Tết. Lễ lạp nguyên thủy là nghi thức tế trời đất, tổ tiên vào cuối năm của người Trung Hoa cổ đại.

Sử dụng “đoàn lạp” khi nói về lễ cúng tất niên, buổi họp mặt cuối năm hoặc không khí sum vầy ngày Tết.

Cách sử dụng “Đoàn lạp” đúng chính tả

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “đoàn lạp” đúng trong văn nói và văn viết, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Đoàn lạp” trong văn nói và viết

Trong văn nói: Từ “đoàn lạp” ít phổ biến trong giao tiếp hàng ngày, thường được thay bằng “cúng tất niên”, “tiệc cuối năm”. Tuy nhiên, người lớn tuổi hoặc trong các gia đình truyền thống vẫn hay dùng.

Trong văn viết: “Đoàn lạp” xuất hiện trong văn bản văn hóa, bài viết về phong tục Tết, thơ ca cổ điển hoặc các tài liệu nghiên cứu dân tộc học.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Đoàn lạp”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách dùng từ “đoàn lạp” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Chiều 30 Tết, cả gia đình quây quần làm lễ đoàn lạp.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa gốc, chỉ lễ cúng tất niên truyền thống cuối năm.

Ví dụ 2: “Công ty tổ chức tiệc đoàn lạp để cảm ơn nhân viên sau một năm làm việc.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa mở rộng, chỉ buổi tiệc tất niên của tập thể.

Ví dụ 3: “Ngày đoàn lạp, hương khói nghi ngút trên bàn thờ gia tiên.”

Phân tích: Nhấn mạnh yếu tố tâm linh, cúng bái tổ tiên trong dịp cuối năm.

Ví dụ 4: “Dù xa quê, anh vẫn cố gắng về kịp ngày đoàn lạp.”

Phân tích: Thể hiện ý nghĩa sum họp, đoàn viên của dịp lễ này.

Ví dụ 5: “Phong tục đoàn lạp được người Việt gìn giữ qua nhiều thế hệ.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh văn hóa, nói về truyền thống dân tộc.

“Đoàn lạp”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “đoàn lạp”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Tất niên Tân niên
Lễ cuối năm Khai xuân
Tiệc năm cũ Đầu năm
Sum họp cuối năm Chia ly
Cúng ông bà Ly tán
Họp mặt gia đình Xa cách

Kết luận

Đoàn lạp là gì? Tóm lại, đoàn lạp là lễ cúng tất niên cuối năm, mang ý nghĩa sum họp và tạ ơn tổ tiên. Hiểu đúng từ “đoàn lạp” giúp bạn trân trọng hơn nét đẹp văn hóa truyền thống Việt Nam.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.