Dơ bẩn là gì? 🗑️ Nghĩa và giải thích Dơ bẩn

Dơ bẩn là gì? Dơ bẩn là tính từ chỉ trạng thái không sạch sẽ, có nhiều bụi bặm, vết ố hoặc chất thải bám vào. Từ này được dùng phổ biến trong đời sống hàng ngày để miêu tả vật dụng, môi trường hoặc hành vi thiếu vệ sinh. Cùng khám phá chi tiết về nguồn gốc và cách sử dụng từ “dơ bẩn” ngay bên dưới!

Dơ bẩn nghĩa là gì?

Dơ bẩn là tính từ miêu tả trạng thái thiếu sạch sẽ, có chứa bụi, đất, vi khuẩn hoặc các chất gây ô nhiễm. Đây là từ ghép giữa “dơ” và “bẩn” – cả hai đều mang nghĩa không sạch, tạo nên sắc thái nhấn mạnh.

Trong tiếng Việt, từ “dơ bẩn” được sử dụng với nhiều nghĩa khác nhau:

Theo nghĩa đen: Dơ bẩn chỉ vật dụng, cơ thể hoặc môi trường không được vệ sinh. Ví dụ: “Quần áo dơ bẩn cần giặt ngay.”

Theo nghĩa bóng: “Dơ bẩn” còn ám chỉ hành vi, suy nghĩ xấu xa, thiếu đạo đức. Ví dụ: “Âm mưu dơ bẩn” chỉ kế hoạch đê hèn, bất chính.

Trong giao tiếp đời thường: Từ này thường dùng để nhắc nhở về vệ sinh hoặc phê phán hành vi thiếu trong sạch.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Dơ bẩn”

Từ “dơ bẩn” có nguồn gốc thuần Việt, được hình thành từ hai từ đơn “dơ” và “bẩn” đều mang nghĩa không sạch. Đây là cách ghép từ đồng nghĩa phổ biến trong tiếng Việt để tăng mức độ biểu cảm.

Sử dụng “dơ bẩn” khi muốn nhấn mạnh trạng thái thiếu vệ sinh hoặc phê phán hành vi thiếu đạo đức.

Cách sử dụng “Dơ bẩn” đúng chính tả

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “dơ bẩn” đúng trong văn nói và văn viết, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Dơ bẩn” trong văn nói và viết

Trong văn nói: Từ “dơ bẩn” thường dùng để nhắc nhở vệ sinh, mô tả đồ vật hoặc nơi chốn cần làm sạch. Ví dụ: “Sàn nhà dơ bẩn quá, lau đi con.”

Trong văn viết: “Dơ bẩn” xuất hiện trong văn bản y tế, môi trường, báo chí hoặc văn học để miêu tả sự ô nhiễm, thiếu vệ sinh hoặc ẩn dụ về đạo đức.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Dơ bẩn”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách dùng từ “dơ bẩn” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Đôi tay dơ bẩn sau khi làm vườn.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa đen, chỉ tay dính đất, cần rửa sạch.

Ví dụ 2: “Môi trường sống ngày càng dơ bẩn vì rác thải.”

Phân tích: Chỉ tình trạng ô nhiễm môi trường do con người gây ra.

Ví dụ 3: “Hắn dùng thủ đoạn dơ bẩn để hại người.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa bóng, ám chỉ hành vi đê hèn, thiếu đạo đức.

Ví dụ 4: “Căn phòng dơ bẩn, bừa bộn khiến ai cũng khó chịu.”

Phân tích: Miêu tả không gian thiếu vệ sinh, cần dọn dẹp.

Ví dụ 5: “Đừng để tâm hồn dơ bẩn vì lòng tham.”

Phân tích: Ẩn dụ về sự tha hóa đạo đức do ham muốn vật chất.

“Dơ bẩn”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “dơ bẩn”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Bẩn thỉu Sạch sẽ
Nhơ nhớp Tinh khiết
Ô uế Trong sạch
Nhớp nhúa Thanh khiết
Lấm lem Ngăn nắp
Hôi hám Thơm tho

Kết luận

Dơ bẩn là gì? Tóm lại, dơ bẩn là trạng thái thiếu sạch sẽ, vệ sinh, đồng thời còn mang nghĩa bóng chỉ hành vi xấu xa, thiếu đạo đức. Hiểu đúng từ “dơ bẩn” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và phong phú hơn.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.