Câu đố kiến thức: Ai là anh hùng dân tộc đã chỉ huy trận Điện Biên Phủ?

Anh hùng dân tộc đã chỉ huy trận Điện Biên Phủ là Đại tướng Võ Nguyên Giáp — Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, giữ chức Chỉ huy trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy Mặt trận Điện Biên Phủ. Dưới sự chỉ huy của ông, sau 56 ngày đêm chiến đấu ác liệt (từ 13/3 đến 7/5/1954), quân và dân ta đã đập tan tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương, buộc quân Pháp phải đầu hàng hoàn toàn.

Ai là anh hùng dân tộc đã chỉ huy trận Điện Biên Phủ?

Đại tướng Võ Nguyên Giáp là người được Bộ Chính trị và Chủ tịch Hồ Chí Minh giao trọng trách Tổng Tư lệnh — trực tiếp tổ chức và chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ. Theo Báo Nhân Dân, ông giữ cương vị Bí thư Đảng ủy kiêm Chỉ huy trưởng Mặt trận Điện Biên Phủ — người có quyết định cao nhất trên toàn mặt trận, từ phương châm tác chiến đến lệnh nổ súng mở màn chiến dịch.

Đúng 17 giờ 05 phút ngày 13/3/1954, Chỉ huy trưởng Võ Nguyên Giáp ra lệnh nổ súng tấn công cứ điểm Him Lam — phát lệnh khai mào chiến dịch lịch sử. Và vào 17 giờ 30 ngày 7/5/1954, tướng De Castries cùng toàn bộ bộ tham mưu Pháp bị bắt sống, gần một vạn quân xâm lược giơ cờ trắng đầu hàng — chiến dịch toàn thắng.

Tiểu sử Đại tướng Võ Nguyên Giáp — từ thầy giáo đến Tổng Tư lệnh

Điều đặc biệt khiến cả thế giới ngưỡng mộ Võ Nguyên Giáp là ông không xuất thân từ các học viện quân sự danh tiếng — ông là người tự học quân sự từ thực tiễn chiến trường và lịch sử chiến tranh:

• Ngày sinh: 25/8/1911 tại làng An Xá, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình
• Ngày mất: 4/10/2013, thọ 102 tuổi
• Xuất thân: Thầy giáo dạy lịch sử tại trường Thăng Long, Hà Nội — chưa từng qua trường đào tạo sĩ quan quân sự chuyên nghiệp nào
• Tham gia cách mạng: Gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương từ thập niên 1930; được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp huấn luyện và tin tưởng giao trọng trách quân sự
• Cương vị tại Điện Biên Phủ: Đại tướng, Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, Chỉ huy trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy Mặt trận Điện Biên Phủ
• Nhận xét quốc tế: Tướng Giáp được các nhà nghiên cứu quân sự thế giới xếp vào hàng những thiên tài quân sự kiệt xuất của thế kỷ 20, sánh ngang với các tướng lĩnh lừng danh nhất lịch sử

Bối cảnh trước trận Điện Biên Phủ — thế cờ và thách thức

Để hiểu tầm vĩ đại của chiến thắng Điện Biên Phủ, cần nhìn nhận quy mô thử thách mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp phải đối mặt.

Cuối năm 1953, thực dân Pháp đưa tướng Navarre sang với “Kế hoạch Navarre” — tuyên bố trong 18 tháng sẽ tiêu diệt phần lớn chủ lực của ta và giành thắng lợi chiến lược quyết định. Pháp huy động hơn 16.200 quân xây dựng Điện Biên Phủ thành tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương — được các tướng Pháp và Mỹ tự hào gọi là “pháo đài không thể công phá”. Tướng Cogny tin tưởng tuyên bố: “Chúng ta đến đây là buộc Việt Minh phải giao chiến, không nên làm gì thêm để họ phải sợ mà lảng đi.”

Ngày 6/12/1953, sau khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp thay mặt Tổng Quân ủy báo cáo phân tích tình hình, Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ với mật danh “Trần Đình”. Bộ Chính trị thành lập Bộ Chỉ huy và Đảng ủy Mặt trận Điện Biên Phủ, giao đồng chí Võ Nguyên Giáp làm Bí thư Đảng ủy kiêm Chỉ huy trưởng — với chỉ thị tuyệt đối của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Chỉ được thắng không được bại, vì bại thì hết vốn.”

Quyết định lịch sử — từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh chắc tiến chắc”

Quyết định quan trọng nhất mang lại chiến thắng Điện Biên Phủ không phải là trên chiến trường mà là trong lán chỉ huy giữa rừng sâu Tây Bắc — ngày 26/1/1954, chỉ vài giờ trước khi dự định nổ súng.

Trong hồi ức “Điện Biên Phủ — Điểm hẹn lịch sử”, Đại tướng Võ Nguyên Giáp viết: “Ngày hôm đó (26/1/1954), tôi đã thực hiện một quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời chỉ huy của tôi” — quyết định hoãn cuộc tấn công đã lên kế hoạch, rút toàn bộ pháo khỏi trận địa, chuyển phương châm từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh chắc tiến chắc”.

Quyết định này đòi hỏi sự dũng cảm phi thường: kéo pháo ra rồi kéo pháo vào vị trí mới, đào hàng trăm kilômét hào giao thông trong mùa mưa, chuẩn bị lại toàn bộ hậu cần cho chiến dịch kéo dài. Điều mà quân Pháp cho là “không thể thực hiện được” đã được thực hiện bởi ý chí và sức mạnh toàn dân. Nhân dân các tỉnh nô nức làm đường, vận chuyển lương thực bằng xe đạp thồ, ngựa thồ. Bộ đội cùng dân công xẻ núi lấp khe, đưa 24 khẩu lựu pháo 105mm và 24 khẩu pháo cao xạ 37mm vượt suối sâu, đèo cao bí mật vào trận địa bao vây tập đoàn cứ điểm từ ngoài vào trong.

Diễn biến và kết quả Chiến dịch Điện Biên Phủ

Chiến dịch diễn ra trong 56 ngày đêm với ba đợt tiến công, lần lượt tiêu diệt từng cụm cứ điểm theo phương châm “đánh chắc tiến chắc” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp:

Ý nghĩa lịch sử và tầm vóc quốc tế của chiến thắng Điện Biên Phủ

Chiến thắng Điện Biên Phủ dưới sự chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ là thắng lợi quân sự — đây là một sự kiện làm chấn động lịch sử nhân loại thế kỷ 20.

• Kết thúc chiến tranh xâm lược của Pháp: Buộc Pháp ký Hiệp định Geneva (20/7/1954), lập lại hòa bình ở Đông Dương, chấm dứt hoàn toàn ách xâm lược của thực dân Pháp tại Việt Nam sau gần 80 năm.
• Kỳ tích lịch sử nhân loại: Theo Wikipedia tiếng Việt, đây là lần đầu tiên trong lịch sử quân đội của một nước từng là thuộc địa ở châu Á đánh bại đội quân hiện đại của cường quốc châu Âu (được Hoa Kỳ hỗ trợ) trong một chiến dịch quân sự lớn.
• Cảm hứng giải phóng dân tộc toàn cầu: Chiến thắng Điện Biên Phủ trở thành nguồn cảm hứng vô tận cho các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh trong những thập kỷ tiếp theo.
• Thiên tài quân sự được thế giới công nhận: Tướng Paul Ély, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Pháp khi đó, thừa nhận: “Một lần nữa, kỹ thuật lại bị thua bởi những con người có tâm hồn và một lòng tin.” Nhiều nhà nghiên cứu quân sự quốc tế xếp Võ Nguyên Giáp vào hàng những thiên tài quân sự kiệt xuất nhất thế kỷ 20.
• Mốc son của Quân đội Nhân dân Việt Nam: Chiến thắng khẳng định sự trưởng thành vượt bậc của Quân đội nhân dân Việt Nam và minh chứng chân lý: ý chí, trí tuệ và lòng dân có thể chiến thắng vũ khí tối tân.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp về sau viết: “Dân tộc ta có thể tự hào rằng: Dưới sự lãnh đạo của Đảng ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, chúng ta đã chứng minh một chân lý vĩ đại.”

Câu hỏi thường gặp về trận Điện Biên Phủ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Đại tướng Võ Nguyên Giáp giữ chức vụ gì trong chiến dịch Điện Biên Phủ?

Ông giữ chức Tổng Tư lệnh, Chỉ huy trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy Mặt trận Điện Biên Phủ.

Chiến dịch Điện Biên Phủ kéo dài bao nhiêu ngày?

Chiến dịch kéo dài 56 ngày đêm, từ 13/3/1954 đến 7/5/1954.

Quyết định quan trọng nhất của tướng Giáp trong chiến dịch là gì?

Ngày 26/1/1954, ông quyết định thay đổi phương châm từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh chắc tiến chắc” — được ông tự nhận là quyết định khó khăn nhất trong đời cầm quân.

Chiến thắng Điện Biên Phủ dẫn đến kết quả gì?

Buộc Pháp ký Hiệp định Geneva (20/7/1954), chấm dứt chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp tại Việt Nam và Đông Dương.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp có xuất thân quân sự không?

Không — ông là thầy giáo dạy lịch sử, tự học quân sự qua thực tiễn chiến đấu và chưa từng qua trường sĩ quan quân sự nào.

Câu trả lời cho “ai là anh hùng dân tộc đã chỉ huy trận Điện Biên Phủ” là Đại tướng Võ Nguyên Giáp — người từ một thầy giáo dạy sử đã trở thành Tổng Tư lệnh huyền thoại, chỉ huy trận đánh “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954 không chỉ là đỉnh cao của thiên tài quân sự Võ Nguyên Giáp mà còn là biểu tượng bất diệt của sức mạnh toàn dân, ý chí quật cường của dân tộc Việt Nam — minh chứng rằng chân lý, chính nghĩa và lòng dân có thể chiến thắng mọi sức mạnh vật chất.