Bính là gì? 🔥 Nghĩa, giải thích trong âm dương

Bính là gì? Bính là thiên can thứ ba trong hệ thống mười thiên can của lịch pháp phương Đông, đứng sau Ất và trước Đinh, thuộc hành Hỏa. Trong tiếng Việt, “bính” còn xuất hiện trong các từ ghép như “quyền bính”, “bính âm” với những nghĩa khác nhau. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và cách sử dụng từ “bính” trong tiếng Việt nhé!

Bính nghĩa là gì?

Bính (丙) là ký hiệu thứ ba trong mười thiên can, sau Ất trước Đinh, thuộc hành Hỏa trong Ngũ hành và chỉ phương chính Nam. Đây là khái niệm quan trọng trong hệ thống Thiên Can Địa Chi.

Trong tiếng Việt, từ “bính” còn mang nhiều nghĩa khác:

Trong lịch pháp: Bính là một trong mười thiên can (Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý), dùng để tính năm, tháng, ngày, giờ theo âm lịch. Ví dụ: năm Bính Thân, Bính Tuất.

Trong xếp hạng: “Bính” chỉ hàng thứ ba, tương tự cách dùng A-B-C trong tiếng Anh. Ví dụ: “bính đẳng” nghĩa là hạng ba.

Trong từ ghép “quyền bính”: Nghĩa là quyền lực, quyền hành nắm trong tay. Ở đây “bính” (柄) mang nghĩa cái cán, tay cầm — ẩn dụ cho việc nắm giữ quyền lực.

Trong “bính âm”: Là hệ thống phiên âm tiếng Trung bằng chữ cái Latin (pinyin), được sử dụng rộng rãi trong học tiếng Trung.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Bính”

Từ “bính” có nguồn gốc Hán-Việt (丙), xuất hiện từ thời cổ đại trong hệ thống lịch pháp Trung Hoa và được du nhập vào Việt Nam.

Sử dụng từ “bính” khi nói về thiên can trong âm lịch, xếp hạng thứ bậc, hoặc trong các từ ghép Hán-Việt liên quan đến quyền lực và ngôn ngữ học.

Bính sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “bính” được dùng khi đề cập đến năm âm lịch, xếp hạng, hoặc trong các từ ghép như “quyền bính”, “bính âm”, “phó bính” (đốt đi, thiêu hủy).

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Bính”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “bính” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Năm 2026 là năm Bính Ngọ theo âm lịch.”

Phân tích: Dùng chỉ thiên can trong cách gọi năm âm lịch, kết hợp với địa chi Ngọ.

Ví dụ 2: “Ông ấy nắm quyền bính trong tay suốt nhiều năm.”

Phân tích: “Quyền bính” nghĩa là quyền lực, quyền hành — chỉ việc nắm giữ vị trí lãnh đạo.

Ví dụ 3: “Học bính âm là bước đầu tiên khi học tiếng Trung.”

Phân tích: “Bính âm” (pinyin) là hệ thống phiên âm tiếng Trung bằng chữ cái Latin.

Ví dụ 4: “Sản phẩm này được xếp loại bính, tức hạng ba.”

Phân tích: Dùng “bính” để chỉ thứ hạng thứ ba, sau giáp và ất.

Ví dụ 5: “Nhà tu luyện xưa cho rằng can Bính thuộc hành Hỏa.”

Phân tích: Đề cập đến mối liên hệ giữa thiên can Bính với ngũ hành trong triết học phương Đông.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Bính”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ liên quan đến “bính” trong ngữ cảnh thiên can:

Dịch “Bính” sang các ngôn ngữ

Kết luận

Bính là gì? Tóm lại, bính là thiên can thứ ba trong hệ thống lịch pháp phương Đông, thuộc hành Hỏa và mang nhiều ý nghĩa trong văn hóa, ngôn ngữ Việt Nam. Hiểu đúng từ “bính” giúp bạn nắm vững kiến thức về âm lịch và từ vựng Hán-Việt.